Lựa chọn mô hình phù hợp

Học sinh Trường Tiểu học và THCS Tung Chung Phố chăm sóc vườn trường. (Ảnh chụp trước ngày 27/4/2021)

Trường Tiểu học và THCS Tung Chung Phố được biết đến là trường học có cảnh quan “xanh - sạch - đẹp” nhất huyện. Ấn tượng đầu tiên của chúng tôi là ngôi trường nhỏ nhưng rực rỡ sắc màu của hoa hồng, phong lữ thảo, hoa cúc, hoa dừa. Ở nơi diện tích chật hẹp, đất trồng rau không có nhiều, thầy trò sáng tạo trồng rau vào bầu, xếp quanh hành lang, treo trên giá, nhìn đâu cũng thấy màu xanh mướt của rau bắp cải, su hào. Ở một góc khác là “thư viện xanh” - nơi học sinh có thể ngồi đọc sách giữa thiên nhiên với những bộ bàn ghế sơn màu nổi bật được làm từ tre, gỗ, lốp xe ô tô hỏng...

Em Cư Thị Linh, học sinh lớp 6A cho biết: Sáng nào em cũng đến trường từ sớm để chăm sóc vườn hoa, vườn rau của trường. Qua mô hình trường học sinh thái, em biết được tên nhiều loài cây, biết cách chăm sóc rau và hoa đúng kỹ thuật. Một số bạn trước đây hay bẻ cây, hái hoa thì bây giờ đã biết bảo vệ cây xanh, không vứt rác ra sân trường.

Cô giáo Vũ Thị Kim Thoa, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Tung Chung Phố tự hào: Trường đã xây dựng 70 tiết học có nội dung tích hợp hoặc dạy học có hoạt động trải nghiệm gắn với mô hình ở các môn: Sinh học, Địa lý, Công nghệ… Học sinh được trải nghiệm STEM như nấu cao atiso, muối dưa, làm dưa góp... Ngoài ra, trường tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp như thực hành làm đất, trồng và chăm sóc hoa, rau xanh, thu gom, phân loại, xử lý rác thải...

Nhờ đó, chất lượng giáo dục của trường được nâng lên, trong đó tỷ lệ học sinh khá, giỏi chiếm 30%. Học sinh thêm yêu trường, yêu lớp, tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần đạt trung bình hơn 98%. Các bậc phụ huynh luôn ủng hộ trường và tăng cường phối hợp, mỗi năm đóng góp hơn 120 công lao động để thực hiện mô hình. Từ mô hình này, nhà trường thu hoạch gần 400 kg rau xanh phục vụ bữa ăn cho học sinh bán trú.

Tùy theo điều kiện thực tế, các trường ở Mường Khương lựa chọn mô hình trường học gắn với thực tiễn phù hợp để thực hiện, trong đó nhiều trường chọn mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng. Tại Trường PTDT bán trú THCS Nấm Lư, tiếng đàn và tiếng hát dân ca Nùng Dín vang lên trong những giờ hoạt động ngoại khóa. Học sinh rất thích thú tham gia Câu lạc bộ dân ca Nùng Dín và học được nhiều bài dân ca đặc sắc từ các nghệ nhân.

Đến Trường THCS Tả Ngài Chồ và Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Pha Long - nơi có đa số học sinh là đồng bào dân tộc Mông - tất cả như được hòa vào ngày hội văn hóa đồng bào Mông vì hầu hết học sinh ở đây mặc trang phục thổ cẩm của dân tộc mình. Giờ ra chơi, học sinh tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ với các tiết mục như múa khèn, múa gậy sênh tiền, sáng tạo các sản phẩm thổ cẩm váy, áo, khăn, túi... Nhà trường còn thành lập các câu lạc bộ trò chơi dân tộc, câu lạc bộ văn nghệ dân gian, câu lạc bộ cắt may trang phục dân tộc; sưu tầm những công cụ, dụng cụ, nhạc cụ, trang phục truyền thống của địa phương để trưng bày, tạo thành không gian văn hóa độc đáo.

Nâng cao chất lượng các mô hình

Trao đổi với chúng tôi về việc triển khai mô hình trường học gắn với thực tiễn, ông Nguyễn Ngọc, Phó trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mường Khương cho biết: Sau hơn 5 năm thực hiện, 100% trường học trong huyện đã lựa chọn và thực hiện mô hình phù hợp, hiệu quả. Các trường đã xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá mô hình và biên soạn trong việc dạy học của các bộ môn liên quan: Sinh học, Mỹ thuật, Công nghệ… Hằng năm nghiệm thu sản phẩm, tổng kết đánh giá các mặt tác động tích cực, hiệu quả. Đến nay, huyện có 41/56 trường đăng ký thực hiện và triển khai mô hình trường học sinh thái, 11/56 trường đăng ký xây dựng mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng, 4/56 trường học lựa chọn mô hình trường học gắn với trồng trọt, chăn nuôi.

Mỗi mô hình trường học gắn với thực tiễn đem lại hiệu quả trong việc giáo dục học sinh, đồng thời góp phần tạo diện mạo mới cho các trường học. Nhờ mô hình trường học sinh thái, trường học gắn với trồng trọt, chăn nuôi mà đa số trường học được phủ xanh bằng cây và hoa. Học sinh được giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên; giữ gìn và bảo vệ sức khỏe. Thầy cô giáo tổ chức dạy học gắn liền với trải nghiệm và rèn kỹ năng sống cho học sinh thông qua các tiết học ngoài không gian lớp học, trải nghiệm sáng tạo ngoài vườn trường. Thầy cô giáo và học sinh biết cách sử dụng vật liệu phế thải để tái chế sản phẩm STEM phục vụ việc dạy và học. Mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng giáo dục học sinh ý thức trân trọng, bảo tồn, phát huy các giá trị bản sắc dân tộc.

Để nâng cao chất lượng các mô hình trường học gắn với thực tiễn, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mường Khương sẽ thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc, giám sát các trường xây dựng và thực hiện mô hình và tổ chức sơ kết, tổng kết hằng năm. Các trường tổ chức giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, nhân rộng các điển hình về phong trào xây dựng mô hình nhà trường gắn với hoạt động giáo dục thực tiễn; có cơ chế, chính sách hỗ trợ giáo viên khi triển khai thực hiện các hoạt động thực tiễn; tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên tham quan, học tập kinh nghiệm ở các cơ sở giáo dục đã áp dụng hiệu quả mô hình này.