Đổi mới công tác phục vụ bạn đọc trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Công tác phục vụ bạn đọc còn có tầm quan trọng đặc biệt nữa: Nó là tiêu chí đánh giá vai trò xã hội, tác dụng xã hội của thư viện. Thư viện càng phục vụ được nhiều bạn đọc, càng mang lại nhiều lợi ích cho xã hội thì vai trò tác dụng xã hội của nó càng lớn.
Nhận thức được điều đó, trong những năm qua Thư viện tỉnh Lào Cai đã bám sát nhiệm vụ, chính trị của địa phương để triển khai kịp thời các hoạt động phục vụ nhằm nâng cao trình độ dân trí, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất công, nông, lâm nghiệp góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học, xã hội của tỉnh nhà.
Cùng với sách, báo thời gian qua  do sự “bùng nổ” của khoa học kỹ thuật và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, của văn hóa nghe, nhìn, vai trò của nó lan tỏa có sức mạnh lớn, lấn át văn hóa đọc đưa văn hóa đọc vào xu hướng dần bị lãng quên đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của thư viện. Đặc biệt công tác phục vụ bạn đọc tại Thư viện tỉnh gặp rất nhiều khó khăn.
Nhận thức được vấn đề đó, Thư viện tỉnh đã tổ chức và duy trì nhiều hoạt động với tinh thần: “tất cả vì bạn đọc, hướng tới bạn đọc” như đổi mới và mở rộng các hình thức phục vụ bạn đọc; hoàn thiện và mở thêm nhiều dịch vụ thư viện - thông tin; đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm thông tin thư mục; sáng tạo nhiều hình thức mới tuyên truyền, kết hợp lồng ghép với nhiều hình thức trưng bày, giới thiệu tài liệu tại thư viện trung tâm, tại các Hội nghị, Hội thảo, Hội báo xuân, trên sóng đài phát thanh truyền hình tỉnh với chuyên mục “Đọc sách cho hôm nay”; luân chuyển sách tới các điểm bưu điện văn hóa xã, đồn biên phòng, áp dụng hình thức kho mở tự chọn, tra tìm tài liệu trên máy (tra cứu opac), đặc biệt chú ý đến đối tượng bạn đọc thiếu nhi nhằm thu hút bạn đọc tới thư viện sử dụng tài liệu.
 Là cơ quan đầu mối của toàn bộ mạng lưới thư viện tỉnh để hệ thống  hoạt động và phát triển, phát huy và duy trì thói quen đọc sách, báo trong nhân dân toàn tỉnh. Ban lãnh đạo Thư viện tỉnh Lào Cai cùng với sự sáng tạo của các phòng ban trong đơn vị và qua nắm bắt được thực trạng bạn đọc, cùng với hoàn cảnh cụ thể của địa phương một tỉnh miền núi, biên giới có địa hình phức tạp, nhiều đồi núi cao, giao thông không thuận tiện, có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sống ở vùng núi cao, . Để nguồn vốn tri thức của nhân loại đến được với nhân dân trong vùng và các em thanh thiếu niên. Thư viện tỉnh thực hiện một cách làm hay tuy không mới nhưng đã đem lại hiệu quả cao đó là:  Vận dụng sáng tạo quan điểm “sách đi tìm người” trong điều kiện mới, phương thức này đã làm thay đổi cách thức phục vụ thụ động của thư viện tỉnh nhà và đã đem đến nguồn tri thức mới cho nhiều người dân, các trường học, các em thanh thiếu niên ở các thôn, bản  vùng miền núi khó khăn.
Năm 2012 Thư viện tỉnh Lào Cai tổ chức hình thức phục vụ lưu động, đem sách, báo với số lượng từ 1.500 – 2.000 bản, gồm nhiều các chủ đề: sách nông nghiệp, KHKT, văn hóa giáo dục, y học, khoa học thường thức, tham khảo học tập, văn học, lịch sử, truyện tranh, giới tính… đến các điểm trường; tới các thôn, bản vùng sâu,  những xã xây dựng nông thôn mới; đối tượng phục vụ là các em học sinh của trường THCS, trường Tiểu học, những người dân ở thôn, bản vùng sâu, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các em học sinh và người dân tiếp cận trực tiếp với sách, báo, từ đó hình thành cho các em, quần chúng nhân dân thói quen đọc sách, góp phần không nhỏ trong việc động viên, hướng dẫn quần chúng kỹ thuật nuôi, trồng, thâm canh tăng năng suất, học, tham khảo các mô hình hay những kinh nghiệm quý  và giao thoa kinh tế giữa các vùng trong và ngoài tỉnh; các em học sinh nói lời hay làm việc tốt, các em có cơ hội  khám phá, tìm hiểu kiến thức vận dụng trong học tập, tìm hiểu về thế giới tri thức rộng lớn, được trải nghiệm những hoạt động vui chơi lý thú bổ ích, tạo môi trường thân thiện lành mạnh để giáo dục học sinh có điều kiện giao lưu học tập, nâng cao chất lượng dạy và học thực hiện phong trào “trường học thân thiện, học sinh tích cực.” Đồng thời giúp các thầy, cô giáo đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Mỗi chuyến xe phục vụ lưu động luôn nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các thầy, cô giáo, các em học sinh và người dân, có nhiều điểm trường cấp tiểu học khích lệ các em đọc và làm theo sách: sáng tạo nghệ thuật vẽ tranh với nhiều chủ đề về quê hương đất nước, về một thế giới hòa bình, đóng kịch, kể chuyện, viết truyện, tham gia các trò chơi giáo dục… Tạo cho không khí của buổi đọc sách sôi nổi và có sức lan tỏa lớn trong từng khối, lớp, còn với người dân họ tìm kiếm thông tin về kinh doanh, về  mô hình sản xuất trang trại, vật nuôi, cây trồng, tìm đầu ra cho sản phẩm mà họ làm ra. Kết hợp cùng với công tác phục vụ, Thư viện tỉnh tuyên truyền, phổ biến, quảng bá, giới thiệu vốn tài liệu sách, báo, thư mục chuyên đề, phòng máy đa phương tiện… đến với đông đảo bạn đọc và người dân với mục tiêu khơi dậy niềm say mê đọc sách, giúp cho người dân  hiểu được lợi ích của văn hóa đọc. Chính từ thay đổi nhỏ đem lại hiệu quả lớn đó là  truyền cảm hứng cho giới trẻ thông qua việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc trên địa bàn thành phố và trong toàn tỉnh.
Đến nay, mô hình đã đem lại cơ hội khám phá tri thức cho 50.000 học sinh các cấp, 50 điểm vùng sâu, vùng xây dựng nông thôn mới, xây dựng lịch phục vụ theo định kỳ tháng, quý, năm với hình thức phục vụ này bạn đọc được tiếp cận trực tiếp với  tài liệu nhu cầu của họ được đáp ứng một cách nhanh chóng và hiệu quả, tiết kiệm thời gian công sức của người sử dụng thư viện.
Vài năm trở lại đây những người làm công tác thư viện nói chung và  công tác phục vụ bạn đọc nói riêng rất phấn khởi bởi đã lôi cuốn được sự trở lại của đông đảo bạn đọc tới sử dụng vốn tài liệu của mình tại thư viện trung tâm, tăng số bạn đọc mới đăng ký thẻ thư viện, tăng vòng quay của sách, nhất là vào những ngày hè các phòng phục vụ, điểm phục vụ nhộn nhịp tiếp đón bạn đọc như những chợ phiên vùng cao, đạt  từ 200 – 250 lượt bạn đọc /ngày.
Từ thực tiễn đó, để công tác phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện được duy trì và phát triển cần quan tâm sự đầu tư, tăng cường mạnh mẽ và kịp thời hơn nữa về kinh phí bổ sung sách hạt nhân, trang thiết bị chuyên dụng cho công tác phục vụ lưu động, để đáp ứng tốt nhu cầu bạn đọc và hoạt động của Thư viện, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đại biểu của Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XV trong việc phục vụ nhu cầu thông tin để phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học, xã hội và góp phần vào xây dựng công cuộc đổi mới hiện nay của đất nước.