Lời tâm sự này đã mở ra câu chuyện để chúng tôi tìm hiểu về vùng quê đang đổi mới từng ngày.

Cây bưởi Múc đem lại cho gia đình chị Lê Thị Thanh những mùa quả ngọt.

Nằm giữa vườn cây trái xanh tốt, căn nhà của gia đình ông Vũ Kim Trọng được xây dựng khang trang. Tuy nhiên, khi bước vào nhà, chúng tôi nhận thấy chiếc cổng vừa đi qua dường như không ăn nhập với tổng thể kiến trúc. Thắc mắc với ông Trọng về điều này, ông bảo: “Ngày trước, gia đình tôi sống trong căn nhà nhỏ, thiếu thốn đủ bề. Năm 1989, nhờ tiết kiệm chi tiêu, vợ chồng tôi làm chiếc cổng nhỏ ở đầu hồi. Ngày ấy, có bao giờ tôi nghĩ rồi mai đây nơi này có điện, có đường cho xe máy, ô tô vào tận thôn, tận ngõ đâu”.

Vậy là 20 năm qua đi, chiếc cổng ấy giờ trở nên “khập khiễng” với ngôi nhà bề thế hiện tại, nhưng ông Trọng vẫn giữ lại để nhớ về kỷ niệm xưa.
Thôn Hốc Đá hiện có 116 hộ với 465 nhân khẩu thuộc 5 dân tộc: Kinh, Dao, Tày, Nùng, Thái cùng sinh sống. Trước đây, đời sống của người dân trong thôn vô cùng khó khăn vì độc canh cây lúa, đường giao thông chỉ là đường đất. Chính vì vậy, cuộc sống của người dân dường như khép kín, tự cung, tự cấp. Khoảng năm 1996 - 1997, cuộc sống mới dần thay đổi, người dân bắt đầu tìm hướng phát triển kinh tế để xóa đói, giảm nghèo. Tuy nhiên, sự đổi thay rõ nét nhất ở thôn là vào những năm 2010 - 2011, địa phương bắt tay vào công cuộc xây dựng nông thôn mới.

Trong xây dựng nông thôn mới, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã mở ra nhiều hướng phát triển kinh tế cho người dân để nâng cao thu nhập, xóa đói, giảm nghèo. Phá thế độc canh của cây lúa, một số hộ chuyển sang đào ao nuôi thủy sản, có hộ trồng rau, có hộ phát triển chăn nuôi theo hình thức bán công nghiệp. Hiện thôn có 13 ha ruộng cấy lúa, gần 7 ha trồng cây ăn quả, gần 200 ha rừng (chủ yếu là quế, mỡ, vầu). Về chăn nuôi, thôn có hơn 8.000 con gia cầm, gần 800 con gia súc. Nhờ tận dụng lợi thế của địa phương để phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp, kinh tế của các hộ được nâng lên.

Chúng tôi đến gia đình chị Lê Thị Thanh khi vườn bưởi đang vào kỳ thu hoạch quả. Chị Thanh cho biết: Khu vực này của gia đình trước đây là vườn tạp nhưng năm 2014, nhận thấy nhu cầu thị trường và được tham gia lớp tập huấn, chị bắt đầu trồng cây ăn quả với gần 100 gốc bưởi Múc và gần 100 gốc bưởi Diễn, bưởi ngọt. Những năm gần đây, quả bưởi Múc được ưa chuộng trên thị trường nên giá thành cao, giá bán tại vườn là 15.000 đồng/quả, tư thương đến tận nơi thu mua nên đã đem lại nguồn thu khá cho gia đình.

Người dân thôn Hốc Đá xây dựng nhà khang trang, sạch sẽ.

Nông thôn mới về mang theo luồng “sinh khí mới” khiến người dân thêm hăng say lao động, tích cực góp sức xây dựng quê hương. Người dân trong thôn hiến hơn 5.000 m2 đất, đóng góp hàng nghìn ngày công lao động để làm các công trình nông thôn. Hiện đường trục thôn, đường làng, ngõ xóm được đầu tư xây dựng kiên cố. Nhà văn hóa của thôn được xây dựng khang trang và được đầu tư trang - thiết bị hiện đại phục vụ việc hội họp, sinh hoạt tập thể thay vì họp nhờ nhà dân như trước... Năm 2018, thu nhập bình quân đầu người ở thôn đã đạt 38,6 triệu đồng; giá trị canh tác đạt 70 triệu đồng/ha. Thôn hiện còn 3 hộ nghèo. Năm 2018, Hốc Đá là một trong những thôn đạt thôn kiểu mẫu của xã Xuân Quang.

Để có được những kết quả ấy, bên cạnh sự vào cuộc, quan tâm sát sao của chính quyền xã Xuân Quang và Chi bộ thôn Hốc Đá, còn phải kể đến ý thức tự giác vươn lên của mỗi hộ, bởi người dân chính là chủ thể và cũng là đối tượng thụ hưởng các thành quả của nông thôn mới. Sự vươn lên đó cho thấy khát khao của người dân về một tương lai tươi sáng, xây dựng quê hương ngày càng ấm no, giàu đẹp.

Nhờ những thành công của chương trình xây dựng nông thôn mới đã khiến diện mạo ở thôn Hốc Đá có nhiều đổi thay, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng lên. Sau chặng đường phấn đấu xây dựng thành công thôn kiểu mẫu, người dân Hốc Đá vẫn tiếp tục duy trì, giữ vững và nâng cao chất lượng các tiêu chí đạt được, tích cực phát triển kinh tế dựa trên các mô hình hiệu quả để nông thôn mới không cũ.