Lãnh đạo huyện Bảo Thắng tham quan mô hình trồng quế thương phẩm tại xã Sơn Hà.     Ảnh: Duy Trinh.

Một ngày đầu năm 2022, chúng tôi tới xã Sơn Hà để được tận mắt chứng kiến những đổi thay tích cực từ địa phương được công nhận đạt các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Điều dễ cảm nhận nhất là đi tới đâu cũng thấy những tuyến đường bê tông, đường trải nhựa vươn dài tới từng ngõ, xóm, nhà dân, hai bên đường là công trình điện thắp sáng cột mới mạ kẽm lấp lánh trong nắng mai, hoa trồng thành hàng lối hai bên đường đi. Ven đường, những ngôi nhà mới xây theo kiến trúc hiện đại với mái nghiêng, mái bằng mọc lên giữa những vườn cây ăn quả xanh rì, bên cạnh những xưởng sản xuất tiểu thủ công nghiệp và những trang trại chăn nuôi, trang trại tổng hợp. thi thoảng trên khoảng sân rộng của một số nhà dân là xe ô tô bóng loáng, gia chủ đang tỷ mỷ lau chùi từng cen ti mét thành quả lao động của mình. Cuộc sống của người dân xã Sơn Hà thực sự được nâng lên tầm cao mới.

Ngày đầu năm công việc bận rộn tíu tít nhưng Chủ tịch UBND xã Phạm Quốc Vương vẫn dành cho phóng viên khoảng thời gian trò chuyện về kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới. Ông Vương cho hay, năm 2016 xã Sơn Hà được công nhận đạt chuẩn các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, đến năm 2018, sau khi có hướng dẫn, địa phương đã mạnh dạn xây dựng Đề án tổng thể xây dựng nông thôn mới nâng cao để trình cấp trên phê duyệt. Đồng thời, Đảng ủy xã ra Nghị quyết chuyên đề lãnh đạo thực hiện nội dung này và kiện toàn Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của xã và 11 ban phát triển các thôn. Để khơi gợi và phát huy nguồn nội lực, xã Sơn Hà rất coi trọng công tác tuyên tuyền gắn với các phong trào thi đua cụ thể, thiết thực như: “Bảo vệ, phát triển rừng và trồng cây xanh”, “Phát triển giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới”, “Vệ sinh môi trường nông thôn”, “Nhân rộng mô hình nhà sạch vườn đẹp”, “Làng bản an ninh - gia đình hạnh phúc”...  

Một trong những mô hình tổ hợp tác khai thác, chế biến quế tại xã Sơn Hà.    Ảnh: Duy Trinh.

Các phong trào thi đua lan tỏa cùng với những chủ trương, quyết sách phù hợp của địa phương đã mang đến kết quả là đến cuối năm 2020, xã Sơn Hà đã đạt 18/18 tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Nổi bật như tiêu chí giao thông, tỷ lệ đường trục thôn, xóm được nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt chuẩn của Bộ Giao thông vận tải là trên 23 km (chiếm 71%), còn lại chủ yếu là đường cấp phối, đường đất chiếm tỷ lệ không đáng kể. Nhờ sự vào cuộc tích cực của người dân, nhất là những điểm dân cư xa, hẻo lánh có hơn 4 km đường ngõ xóm sớm được bê tông theo tiêu chuẩn quốc gia. Đến nay, Sơn Hà có 91% chiều dài kênh mương được kiên cố hóa đã đảm bảo nước tưới ổn định cho 100% diện tích đất sản xuất nông nghiệp của xã. Toàn xã có 9 trạm biến áp và trên 10 km đường dây tải điện đạt chuẩn, giúp cho 100% số hộ dân được sử dụng ổn định điện lưới quốc gia. Cơ sở hạ tầng được đầu tư cũng giúp Sơn Hà có 4 trường học đều đạt chuẩn quốc gia; toàn bộ 11 thôn đều có nhà văn hóa, riêng nhà văn hóa xã và khu thể thao của xã được xây dựng theo mẫu định hình với diện tích tới 7.000 m²; chợ nông thôn tại khu tái định cư thôn Tả Hà 3 diện tích gần 4.000 m² mới được đầu tư xây dựng hiện đang hoạt động ổn định.

Cơ cấu kinh tế xã Sơn Hà có chuyển biến tích cực, trong đó sản xuất nông, lâm nghiệp và chăn nuôi chiếm 38%, sản xuất tiểu thủ công nghiệp và xây dựng nâng lên 30%, thương mại và dịch vụ đã chiếm 32%. Nổi lên trong sản xuất nông nghiệp là mô hình sản xuất, liên kết cung ứng và tiêu thụ sản phẩm xuất hiện ngày càng nhiều như các mô hình chăn nuôi lợn tại thôn An Hồng, An Trà, An Thắng, Làng Chưng với 34 hộ tham gia, tạo việc làm cho 105 lao động chính. Đến nay, xã Sơn Hà duy trì đàn lợn thịt lên đến 20.000 con, với tổng số 50 chuồng trại chăn nuôi quy mô lớn, tạo việc làm cho 700 lao động địa phương. Thu nhập bình quân của các hộ chăn nuôi lợn trong mấy năm gần đây đạt 600 đến 800 triệu đồng/năm. Ngoài ra còn phải kể đến mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm quế với các nhóm cùng sở thích tại thôn Khe Mụ, Làng Chưng với 120 hộ tham gia, thu nhập mỗi hộ đạt 200 đến 250 triệu đồng/năm. Các mô hình nuôi gà thịt, gà đẻ trứng quy mô lớn tại các thôn An Hồng, An Trà, An Thắng và Làng Chưng ngày càng được nhân rộng. Kinh tế khởi sắc, nhiều tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao nhờ đó cũng đã cán đích như thu nhập bình quân của người dân đã vượt con số 50 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn dưới 3%; hơn 98% nhà ở dân cư được kiên cố hóa theo tiêu chuẩn Bộ Xây dựng. Các tiêu chí về xã hội như giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường, quốc phòng, an ninh cũng có chuyển biến tích cực.

Người dân Sơn Hà tham gia trồng hoa trong dự án "đường hoa".    Ảnh: Duy Trinh.

Là xã hàng đầu của tỉnh sớm cán đích các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới nâng cao, trò chuyện với phóng viên, Chủ tịch UBND xã Sơn Hà Phạm Quốc Vương “bật mí” kinh nghiệm của địa phương là: Phải gắn xây dựng nông thôn mới với tái cơ cấu nông nghiệp - nông thôn và thực hiện các kế hoạch phát triển theo hướng đồng bộ. Cùng với sự hỗ trợ ngân sách của Nhà nước và các nguồn lực phải thực sự phát huy vai trò chủ thể của người dân, làm cho dân hiểu, tin, hưởng ứng bằng sự tham gia bàn bạc, hiến kế, đóng góp ngày công, sức của cho chương trình. Cùng với đó là công tác lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, hiệu quả, đặc biệt là việc phát động và đẩy mạnh phong trào thi đua trong cộng đồng dân cư để người dân phấn khởi tham gia xây dựng nông thôn mới nâng cao.