LCĐT - Với địa hình karts đặc trưng, huyện Mường Khương được biết đến là mảnh đất có hệ thống hang động khá phong phú. Theo chân ông Hầu Xuân Diu, người dân địa phương và ông Trịnh Quang Hãnh, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy Mường Khương, tác giả của rất nhiều bài viết giới thiệu về cảnh quan ở địa phương, chúng tôi ghé thăm động Vả Thàng nằm ở thôn Vả Thàng, xã Tung Chung Phố, cách trung huyện khoảng 10 km.

Cửa động Vả Thàng.

Động Vả Thàng nằm ở lưng chừng núi ngay phía sau thôn Vả Thàng. Từ trung tâm thôn men theo đường dân sinh khoảng 2 km, chúng tôi đến một cửa động ẩn sau những lùm cây rậm rạp. Từ cửa động tiến vào trong, vòm động mở rộng dần và vươn cao khoảng 20 m. Đến thăm động Vả Thàng trong một dịp tình cờ nên đoàn chúng tôi chưa đủ điều kiện đi hết động để khảo sát kỹ vẻ đẹp, giá trị và tiềm năng của động. Tuy nhiên, ngay phía trong vòm động, ở gần khu vực cửa động, chúng tôi thấy có hàng triệu viên dạng ngọc thạch với nhiều loại kích cỡ khác nhau.

Những khối ngọc thạch lớn đường kính từ 7 - 8 cm.

Đây là phát hiện rất mới và thú vị, bởi tính đến thời điểm này, chưa hang động nào trên địa bàn tỉnh Lào Cai thấy có sự tồn tại của ngọc thạch. Phát hiện này có thể sẽ là sự mở đầu cho những khám phá về giá trị của động Vả Thàng nếu cơ quan chuyên môn cũng như các nhà khoa học khảo sát và đánh giá. Các viên ngọc thạch có kích thước khác nhau, viên nhỏ có đường kính từ 0,1 đến 0,5 cm; viên nhỡ có đường kính từ 2 đến 3 cm và những viên to được kết lại từ các viên nhỏ có đường kính từ 7 đến 8 cm. Nhìn bằng mắt thường, các viên này có hình dáng khá giống với ngọc thạch đã được phát hiện tại hang Sơn Đoòng (Quảng Bình). Những viên ngọc thạch này được hình thành từ sự kiến tạo lắng đọng, kết tủa của nước đá vôi trong thời gian hàng triệu năm. Các viên ngọc thạch nằm rải khắp bề mặt của động, tập trung nhiều nhất ở những chỗ trũng trên bề mặt, có chỗ chỉ có 1 lớp mỏng, có chỗ lại tạo thành nhiều lớp với các viên to nhỏ khác nhau.

Bước đầu có thể thấy động Vả Thàng là một động cổ, được hình thành từ lâu đời. Việc tổ chức khảo sát và nghiên cứu chi tiết là rất cần thiết để đánh giá đúng giá trị của động, từ đó làm cơ sở xây dựng phương án phát huy tiềm năng của thắng cảnh này.