Trong hành trình khám phá mảnh đất Lào Cai, du khách hôm nay không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh, mà còn tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn, được sống trong không gian văn hóa bản địa và "chạm" vào nhịp sống thường ngày của người dân. Và chính những homestay, với vẻ mộc mạc, chân thực, đang trở thành cầu nối để những câu chuyện văn hóa được kể một cách tự nhiên và gần gũi nhất.
Trong hành trình đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Lào Cai đang lựa chọn một hướng đi mang tính chiến lược: quy hoạch đô thị du lịch phải đi trước một bước. Từ định hướng của Đề án số 12 về phát triển đô thị và hạ tầng giao thông thiết yếu giai đoạn 2026 - 2030, không gian du lịch của tỉnh đang dần được định hình rõ nét, mở ra những cực tăng trưởng mới và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Những năm gần đây, du lịch phát triển mạnh mẽ, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, đi cùng với sự tăng trưởng là những thách thức trong việc bảo tồn và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn bền vững. Trước thực tế đó, nhiều địa phương của tỉnh đang nỗ lực tìm hướng đi phù hợp, vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn “hồn cốt” văn hóa dân tộc.
Ở độ cao hơn 1.300 m so với mực nước biển, thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn (thuộc vùng Suối Giàng xưa) như dải mây vắt ngang lưng trời. Người ta vẫn gọi nơi đây bằng cái tên rất đỗi dịu dàng: “Ngôi làng hạnh phúc trên mây”, không chỉ bởi cảnh sắc bồng bềnh sương phủ, mà còn bởi nhịp sống bình yên, đậm tình người của đồng bào Mông bao đời gắn bó với núi rừng.
Nằm bên dòng suối Mường Hoa thơ mộng, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai từ lâu đã là điểm đến yêu thích của nhiều du khách quốc tế. Để dòng khách ấy không chỉ đến một lần rồi đi, chính quyền và người dân nơi đây đã thực hiện chiến lược bài bản, trong đó quan tâm đầu tư cơ sở vật chất homestay và nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch bản địa.
Những năm gần đây, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng giao thông tại các xã vùng cao của tỉnh Lào Cai đang tạo ra những chuyển biến tích cực. Từ những con đường cấp phối, đường xuống cấp, gập ghềnh, lầy lội vào mùa mưa, giờ đây nhiều tuyến đường đã được mở rộng, thảm nhựa, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, giao thương và đặc biệt là mở lối cho ngành du lịch phát triển.
Ở vùng Mường Lò, bên cạnh những homestay của người Thái, còn có homestay của người Mường với những nét văn hóa đặc sắc, góp phần làm đa dạng sự lựa chọn và trải nghiệm của du khách khi đến với Mường Lò.
Nằm giữa những tầng ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới, Mù Cang Chải đang chuyển mình mạnh mẽ từ một xã nghèo thuần nông sang phát triển du lịch dựa vào cộng đồng. Các mô hình homestay, trải nghiệm văn hóa bản địa không chỉ thu hút du khách mà còn mở ra hướng sinh kế mới, góp phần giảm nghèo bền vững cho đồng bào vùng cao đây.
Trong phát triển du lịch cộng đồng ở vùng cao, câu chuyện bảo vệ cảnh quan, bảo tồn bản sắc văn hóa luôn là vấn đề đáng quan tâm. Tại xã Y Tý, nơi du lịch cộng đồng đang phát triển, chàng trai người Hà Nhì Phu Suy Thó, chủ Homestay Khám phá Y Tý đã dành nhiều thời gian sưu tầm những đồ vật đặc trưng văn hóa người Hà Nhì để trưng bày, giới thiệu với du khách.