Chung mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, những năm qua, hai xã Tú Lệ và Cao Phạ (cũ) đã khuyến khích, tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch cùng hệ sinh thái dịch vụ đi kèm.

Xã Cao Phạ (cũ) đã phối hợp với tổ chức KPF - Khau Phạ Friends để tuyên truyền, vận động người dân trong các bản có tiềm năng tham gia làm du lịch, giới thiệu, quảng bá để thu hút du khách. Đồng thời, xã cũng định hướng người dân xây dựng sản phẩm và dịch vụ du lịch theo hướng lấy bản sắc văn hóa địa phương làm điểm nhấn, triển khai khôi phục và phát triển nghề nhuộm chàm để bán khăn, vải nhuộm chàm; tổ chức ngày hội môi trường, phát động các đợt ra quân trồng cây, xử lý rác thải…

Ở bản Tà Dông, khu cắm trại KoongHill với 13 điểm cắm trại được xây dựng. Người dân trong bản đã được hướng dẫn, đào tạo để vận hành. Ở bản Tà Sung, 4 gia đình người Thái có nhu cầu làm du lịch cộng đồng được đội ngũ kiến trúc sư chuyên nghiệp đến tận nơi hỗ trợ thiết kế và xây dựng, cải tạo lại ngôi nhà sàn đơn sơ trở thành homestay xinh đẹp; đào tạo các kỹ năng nấu nướng, buồng bàn, tiếng Anh để đón khách.

Người dân góp sức, góp của hình thành các tuyến đường điện, đường hoa quanh bản; tu sửa khu rừng trúc tạo cảnh quan đẹp; xây dựng thư viện cộng đồng, sân chơi phiêu lưu gồm một số trò chơi dân tộc truyền thống trong bản...

Anh Lường Văn Quân, chủ homestay Quân Pỏm, bản Tà Sung cho biết: Nhờ chính quyền địa phương, tổ chức KPF khuyến khích, hướng dẫn làm du lịch mà gia đình học hỏi thêm được rất nhiều điều. Vợ chồng tôi đã tự tin hơn, biết cách kể cho khách nghe những câu chuyện về văn hóa và bản làng, biết cách nấu những bữa ăn vừa mang bản sắc văn hóa dân tộc vừa hợp khẩu vị du khách. Thi thoảng vợ tôi còn biểu diễn các tiết mục múa truyền thống cho du khách xem nữa.

Giờ đây, trung bình mỗi năm, gia đình đã có thu nhập trên 100 triệu đồng từ làm du lịch- anh Quân chia sẻ.

Tương tự, ở xã Tú Lệ (cũ), phong trào làm sạch môi trường trước khi làm du lịch được phát động, thu hút sự tham gia, ủng hộ của người dân. Họ chủ động thực hiện di dời chuồng trại chăn nuôi ra xa nhà, trồng các tuyến đường hoa, làm đường điện thắp sáng, khôi phục nghề dệt thổ cẩm...

Các chương trình trải nghiệm như: tham gia lễ hội giã cốm, làm bánh chưng từ gạo nếp Tan bản địa, tìm hiểu phong tục, tập quán của người Thái được Hợp tác xã Thể thao và Du lịch Tú Lệ tổ chức một cách bài bản. Dòng suối khoáng nóng tự nhiên cũng được khai thác để phát triển các dịch vụ lưu trú kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, mang lại thư giãn cho du khách.

Sự quan tâm của hệ thống chính trị cùng nỗ lực của người dân trong xã đã thúc đẩy du lịch phát triển, tạo ra mảnh đất “vàng” du lịch sau hợp nhất. Tú Lệ hiện nay có khí hậu miền núi trong lành; cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp; có đèo Khau Phạ - một trong “Tứ đại đỉnh đèo” của cả nước; có điểm bay dù lượn nổi tiếng của Việt Nam và thuộc top điểm bay dù lượn đẹp nhất thế giới; có thung lũng Lìm Mông bát ngát tới 360 ha; có suối khoáng nóng...

Các tổ hợp lưu trú - ăn uống - vui chơi - check-in đã được đầu tư xây dựng, bổ sung cho địa phương những hạng mục còn thiếu để phát triển du lịch. Hiện, xã Tú Lệ (mới) có 32 cơ sở lưu trú, trong đó, 27 homestay, khách sạn đã đủ điều kiện hoạt động theo quy định; 5 cơ sở đang hoàn thiện hồ sơ. Hằng năm, xã đón khoảng 200.000 lượt khách du lịch trong và ngoài nước, góp phần tăng thêm thu nhập, cải thiện cuộc sống và giảm nghèo bền vững cho Nhân dân.

Giờ đây, bất kể ngày nào trong năm, Tú Lệ đều có những điều thú vị để du khách trải nghiệm như: tắm suối khoáng, khám phá văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số, thưởng thức ẩm thực địa phương. Đặc biệt, tại Le Champ Resort, du khách sẽ được cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp theo tiêu chuẩn 4 sao và thỏa mình chinh phục các trò chơi mạo hiểm như: leo vách núi, đi dây trên cao, đường dây trượt dài 1,2 km chạy qua suối Nậm Lùng… tại khu vui chơi Aeris Hill.

Bà Đinh Thu Hường - Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ cho biết: “Tới đây, xã sẽ xây dựng kế hoạch xây dựng mô hình phát triển du lịch cộng đồng gắn với cải thiện sinh kế bền vững để khai thác các giá trị văn hóa bản địa và bảo đảm hiệu quả kinh doanh. Muốn làm được việc này, cần có sự nghiên cứu cụ thể ở nhiều lĩnh vực như cuộc sống cư dân bản địa, văn hóa, ẩm thực đặc trưng, phong tục, tập quán sinh hoạt... Từ đó, xã làm tốt công tác định hướng các giá trị cốt lõi của cộng đồng, giữ gìn và phát triển không gian văn hóa để nuôi dưỡng, bảo tồn và phát huy những giá trị ấy đến du khách trong và ngoài nước”.

Việc hợp nhất giúp tối ưu hóa nguồn lực, phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ và tạo ra những sản phẩm du lịch liên vùng, tour du lịch nội xã hấp dẫn hơn.

Bà Đinh Thu Hường, Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ

Được biết, ngay trong tháng 9, tháng 10 năm nay, Tú Lệ sẽ tổ chức Lễ hội cốm, Festival Dù lượn, đẩy mạnh các hoạt động văn hóa văn nghệ, các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn, phục vụ du khách mùa lúa chín. Xã phấn đấu đón trên 300.000 lượt du khách và đạt doanh thu trên 100 tỷ đồng trong năm nay.