Từ mảnh đất vùng cao chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, Mù Cang Chải đang từng bước chuyển dịch sang phát triển kinh tế du lịch. Địa phương đã cụ thể hóa nghị quyết phát triển du lịch bằng những giải pháp sát thực tế, lấy người dân làm trung tâm, lấy bản sắc văn hóa làm nền tảng và hướng tới phát triển bền vững.

Địa hình thôn Tà Lành, xã Gia Hội (tỉnh Lào Cai) chủ yếu là đồi núi cao, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp kết hợp... Dù còn nhiều khó khăn nhưng đồng bào dân tộc Dao, dân tộc Mông ở Tà Lành quyết tâm vượt khó để hoàn thành xây dựng nông thôn mới.

Bản Hồ là xã vùng 3 của thị xã Sa Pa, có 7 thôn với 611 hộ, chủ yếu là dân tộc Dao (chiếm 42,5%) và dân tộc Tày (chiếm 35%). Thời gian qua, triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Ban Chỉ đạo xã Bản Hồ đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân và huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Trong năm 2023, xã đạt thêm 3 tiêu chí là quy hoạch, giao thông và y tế.

Tại Việt Nam, đồng bào Pa Dí chỉ có khoảng 2.000 người, “như cây có hai ngàn chiếc lá” mà nhà thơ Pờ Sảo Mìn đã so sánh. Trong đó, người Pa Dí chủ yếu sống tập trung tại Mường Khương. Tại xã Tung Chung Phố, cộng đồng người Pa Dí có 86 hộ dân với hơn 300 nhân khẩu. Dưới ánh sáng soi đường của Đảng, cộng đồng Pa Dí đã từng bước thoát ra khỏi đói nghèo, lạc hậu, hướng tới cuộc sống phát triển hơn.

 Nói đến Nậm Chày, nhiều người biết đây là xã xa nhất, khó khăn nhất và nghèo nhất huyện Văn Bàn. Nậm Chày nghèo bởi địa hình bị chia cắt mạnh, độ dốc lớn, diện tích đất sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún, trong đó chỉ có 145 ha đất cấy lúa. Đất cấy lúa đã ít nhưng chỉ trồng được 1 vụ trong điều kiện trình độ canh tác lạc hậu; việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất chưa được chú trọng… Bên cạnh đó, tệ nạn xã hội, tội phạm về ma túy trên địa bàn xã diễn biến phức tạp, số người nghiện ma túy và nghi nghiện ma túy (chủ yếu là nghiện thuốc phiện) chiếm tỷ lệ cao (220 người thuộc 188 hộ, chiếm 35,14% hộ của xã) càng khiến Nậm Chày thêm nghèo.

Chúng tôi tới gia đình anh Ngô Tiến Định ở thôn Nậm Tang, xã Bản Cầm (huyện Bảo Thắng) đúng lúc anh đang tất bật chăm sóc đàn gia súc. Anh Định cho biết: Để chăm nuôi tốt đàn gia súc với 14 con trâu, 13 con bò và 40 con lợn, vợ chồng tôi phải chia nhau mỗi người một việc, người đi chặt chuối, cắt cỏ voi... làm thức ăn cho vật nuôi, người dọn vệ sinh chuồng trại, tắm rửa cho chúng. Chúng tôi nuôi gia súc bán lấy thịt và hướng đến mục tiêu tạo ra sản phẩm an toàn nên chăm sóc cẩn thận, chủ yếu sử dụng thức ăn hữu cơ. Nhờ đó, gia súc của gia đình đến tuổi xuất bán thường có người đặt mua trước.

Sau ngày tái lập, Lào Cai là 1 trong số 6 tỉnh nghèo nhất cả nước. Toàn tỉnh có 180 xã, phường, thị trấn thì có tới 138 xã (76,6% đơn vị hành chính cấp xã), chủ yếu là vùng cao, vùng sâu thuộc diện đặc biệt khó khăn; 60% trẻ trong độ tuổi không được đến trường, 14 xã “trắng” về giáo dục. Đa phần các xã vùng cao nếu không nằm trên trục quốc lộ, tỉnh lộ thì chưa có đường giao thông đạt chuẩn tới trung tâm xã, con số này chiếm 83% tổng số xã, phường, thị trấn. Tỷ lệ hộ đói nghèo rất cao, chiếm 55% dân số, trong đó ở vùng cao con số này còn cao hơn nhiều.