-Thưa ông, ông có thể chia sẻ những thành tựu nổi bật trong công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Ngũ Chỉ Sơn thời gian qua?

Thực hiện chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Ngũ Chỉ Sơn đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, dân sinh từng bước được cải thiện, đặc biệt là hệ thống đường giao thông nông thôn. Bằng nguồn vốn lồng ghép các chương trình và vốn huy động từ trong nhân dân, toàn xã đã thực hiện cứng hóa 33,48km đường giao thông nông thôn; có 61 công trình thủy lợi, với chiều dài 107,57km kênh mương được đầu tư xây dựng phục vụ tưới tiêu cho 493.85 ha đất sản xuất nông nghiệp.

Sản xuất nông nghiệp đã dần hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung quy mô lớn, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm như cây rau (su su, bắp cải), hoa hồng, cúc, ly; giá trị sản xuất ngành nông nghiệp đạt gần 100 triệu đồng/ha, tăng 40% so với 5 năm trước; có 16 sản phẩm đã được chứng nhận là sản phẩm OCOP 3 sao và 4 sao.

Chăn nuôi được duy trì ổn định theo hướng hàng hóa, trong đó có nghề nuôi cá nước lạnh đã trở thành thế mạnh của địa phương. Hiện trên địa bàn xã có 164 hộ nuôi cá hồi, cá tầm và cá giống; trong đó có 12 trại nuôi quy mô lớn, số còn lại quy mô hộ gia đình, sản lượng đạt gần 300 tấn cá thương phẩm các loại.

Cơ sở vật chất trường lớp được đầu tư theo hướng hiện đại, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 71,4%; tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 100%. Tỷ lệ hộ gia đình đạt gia đình văn hóa hằng năm trên 76%, số thôn đạt danh hiệu văn hóa trên 60%. Đến nay, toàn xã còn 267 hộ nghèo chiếm tỷ lệ hơn 19,7%.

-Vâng, xin ông cho biết công tác chuyển đổi số tại xã Ngũ Chỉ Sơn đã được triển khai như thế nào, đâu là những lĩnh vực được ưu tiên và một số mô hình chuyển đổi số hiệu quả ở xã?

Giai đoạn 2021 – 2025, được sự quan tâm, hướng dẫn của Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lào Cai (cũ), nay là Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai, UBND xã Ngũ Chỉ Sơn đã thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số và thành lập các Tổ công nghệ số cộng đồng.

Tổ chức rà soát hạ tầng bưu chính, viễn thông trên địa bàn xã; đánh giá và đưa vào kế hoạch phát triển hạ tầng bưu chính, viễn thông để phát triển hạ tầng số.

Phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lào Cai, Bưu điện tỉnh Lào Cai hỗ trợ cho các doanh nghiệp sản xuất thủy sản, sản xuất rau, hoa, dược liệu, homestay để đưa các sản phẩm nông nghiệp của xã lên sàn thương mại Postmart.

Hoàn thiện phần mềm Quản lý văn bản và điều hành, cổng dịch vụ công, phần mềm theo dõi chỉ đạo điều hành. Đào tạo, tập huấn cho toàn thể công chức, viên chức sử dụng các hệ thống thông tin phục vụ chuyển đổi số tại các đơn vị trực thuộc như: Hệ thống thông tin báo cáo, kinh tế xã hội; hệ thống quản lý nông thôn mới; quản lý hồ sơ đánh giá công chức; quản lý tài liệu cuộc họp của xã sử dụng QR Code,...

Hướng dẫn cho cán bộ xã, đội ngũ giáo viên, y tế, các tổ chức đoàn thể, nhất là đoàn thanh niên cài đặt các ứng dụng phần mềm như: Sổ sức khỏe điện tử, App công dân,…trên thiết bị điện thoại thông minh.

Một số mô hình cụ thể và hiệu quả đó là: Quản lý văn bản và điều hành; Cổng dịch vụ công trực tuyến, quản lý hồ sơ đánh giá công chức; quản lý tài liệu cuộc họp của xã sử dụng QR Code; cài đặt các ứng dụng phần mềm sổ sức khỏe điện tử.

Hiện nay 100% các đơn vị trực thuộc thực hiện quản lý điều hành văn bản điện tử; 90,3% hộ dân sử dụng phần mềm sổ sức khoẻ điện tử; 100% tài liệu phục vụ cuộc họp, hội nghị tuyên truyền sử dụng QR Code.

-Thưa ông, việc tích hợp chuyển đổi số vào Chương trình xây dựng nông thôn mới mang lại những lợi ích và cơ hội gì cho xã?

Chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới là giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh và chiến lược chuyển đổi số quốc gia, triển khai một cách chủ động, linh hoạt với 3 trụ cột là phát triển chính quyền số ở nông thôn; phát triển các chủ thể kinh tế số ở nông thôn; phát triển xã hội số cho cộng đồng dân cư ở nông thôn.

Việc tích hợp chuyển đổi số vào Chương trình xây dựng nông thôn mới mang lại những lợi ích đó là việc ứng dụng chuyển đổi số, phát triển kinh tế số giúp cho các doanh nghiệp, HTX, Tổ hợp tác, cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP đổi mới trong quản trị doanh nghiệp, quản trị sản xuất; ứng dụng các công nghệ, phần mềm trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm, cung cấp thông tin minh bạch cho người tiêu dùng.

Ứng dụng chuyển đổi số, người dân có thể tham gia mua bán, trao đổi hàng hóa trên các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt.

Đồng thời, giúp công tác quản trị xã hội ở thôn, xã thuận tiện, minh bạch hơn. Thông qua nhóm Zalo chính quyền có thể lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành được tất cả các mặt quản lý, từ đó thông tin đến với người dân được nhanh, hơn, kịp thời và chính xác; giúp khoảng cách kết nối với chính quyền cấp xã với chính quyền thôn trở nên gần gũi hơn.

Chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới để từng bước hình thành nông thôn mới thông minh, nâng cao hiệu quả hoạt động cộng đồng, góp phần xây dựng hoàn thành xã nông thôn mới kiểu mẫu, huyện nông thôn mới nâng cao, hướng đến xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu, hiệu quả và bền vững.

-Thưa ông, chính quyền số, kinh tế số được xã triển khai như thế nào, hiệu quả mang lại cho người dân ra sao?

Về chính quyền số, các dịch vụ công trực tuyến triển khai trên địa bàn xã, bao gồm: Chứng thực bản sao từ bản chính, khai sinh, kết hôn, khai tử, chứng thực chữ ký, lĩnh vực đất đai như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trợ cấp hưu trí xã hội. Tỷ lệ người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến đạt 100%.

Về kinh tế số, giai đoạn 2021-2025, UBND xã Ngũ Chỉ Sơn đã đề xuất Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lào Cai (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) tham mưu cho UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí trên 100 triệu đồng cho các cơ sở sản xuất có sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên và hỗ trợ tạo mã QR Code truy xuất nguồn gốc sản phẩm OCOP được chứng nhận nhằm phát triển sản phẩm toàn diện về chất lượng, mẫu mã, bao bì, nguồn nguyên liệu, quảng bá, phân phối sản phẩm…

Có thể nói, cùng với việc xây dựng các vùng sản xuất tập trung, phát triển chuỗi liên kết giá trị gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ, đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu, xúc tiến thương mại, xây dựng mẫu mã, nhãn hiệu sản phẩm thì việc ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc đã giúp giá trị sản xuất nông nghiệp được nâng cao, chuyển mạnh từ sản lượng sang chất lượng; đồng thời giúp các đơn vị, doanh nghiệp sản xuất, chế biến tạo lòng tin với người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nhiều sản phẩm của xã hiện đã khẳng định được vị trí trên thị trường trong nước như: Cá hồi xông khói, ruốc cá hồi…

-Thưa ông, đối với lĩnh vực xã hội số, xã Ngũ Chỉ Sơn đã triển khai những giải pháp nào để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đặc biệt là trong các lĩnh vực

Tính đến tháng 8/2025, tổng số người dân trên địa bàn xã có sổ khám chữa bệnh điện tử là 6.819/7.550, đạt tỷ lệ 90,3%.

Tuy nhiên, trong triển khai thực hiện hồ sơ sức khoẻ điện tử, trên địa bàn xã vẫn còn gặp một số khó khăn tồn tại đó là người già từ 60 tuổi trở lên không biết chữ, không dùng điện thoại thông minh nên không cài được sổ khám bệnh điện tử; trẻ em mới sinh ra chưa có căn cước công dân cũng không làm được sổ sức khỏe điện tử.

Để nâng cao hiệu quả xã hội hoá trong lĩnh vực hồ sơ sức khoẻ điện tử, xã Ngũ Chỉ Sơn đang triển khai thực hiện một số giải pháp như, tiếp tục rà soát hướng dẫn người dân cài sổ sức khỏe điện tử; hỗ trợ người dân không biết chữ, không dùng điện thoại thông minh.

Lĩnh vực giáo dục, 100% trường học trên địa bàn xã được đầu tư hệ thống, trang thiết bị kết nối trực tuyến phục vụ cho các hoạt động hội họp, tập huấn.

Đến nay, toàn xã lắp đặt được hơn 30 mắt camera an ninh tại các ngã tư, cổng công sở UBND xã, cổng các trường học, khu vực phức tạp về an ninh trật tự (ANTT), các tuyến đường có mật độ giao thông cao... Nhờ đó, đã góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý ANTT trên địa bản, đảm bảo cuộc sống bình yên cho người dân.

Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc bởi xã Ngũ Chỉ Sơn là xã vùng cao đặc biệt khó khăn, 100% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số có điều kiện kinh tế hết sức khó khăn, các hộ không thể tự lắp đặt camera. Bên cạnh đó, địa bàn phức tạp, đồi núi cao, dân cư thưa thớt, phân tán, nhiều nơi chưa tiếp cận được sóng điện thoại, do vậy việc lắp đặt camera hết sức khó khăn.

Đối với camera do Công an xã quản lý lắp đặt nhờ sóng wifi các hộ dân liền kề, tuy nhiên tình trạng mất sóng thường xuyên xảy ra gây khó khăn trong việc quản lý ANTT.

Do vậy, thực hiện hiệu quả xã hội số trong việc bảo đảm an ninh trật tự (camera giám sát), xã tích cực tuyên truyền, vận động các hộ dân thực hiện xã hội hoá lắp camera hộ gia đình. Kêu gọi các tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp trên địa bàn xã, trong tỉnh xã hội hoá lắp đặt camera trên địa bàn xã.

-Vậy trong quá trình triển khai chuyển đổi số, xã Ngũ Chỉ Sơn gặp phải những khó khăn gì? Để giải quyết những khó khăn đó, xã có những giải pháp cụ thể nào, thưa ông?

Trong quá trình triển khai chuyển đổi số, xã Ngũ Chỉ Sơn gặp phải những khó khăn đó là:

Thứ nhất, 100% người dân sinh sống trên địa bàn là đồng bào dân tộc thiểu số có điều kiện kinh tế khó khăn, trình độ văn hoá, nhận thức còn hạn chế, người dân chưa hiểu đầy đủ về tầm quan trọng và lợi ích của chuyển đổi số, dẫn đến sự thiếu đồng thuận và chậm trễ trong việc triển khai.

Thứ hai, hạ tầng công nghệ thông tin tại xã chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ. Trong khi đó, ngân sách và nguồn lực tài chính đầu tư hạ tầng còn thiếu và yếu.

Thứ ba, nhân lực công nghệ thông tin còn thiếu và yếu. Công chức thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số tại các đơn vị không được đào tạo chuyên ngành công nghệ thông tin, chưa có có kiến thức và kỹ năng về công nghệ số; nghiệp vụ chủ yếu thông qua các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn, do đó kiến thức và kỹ năng về công nghệ số còn hạn chế, việc vận hành thiếu trơn chu, đồng bộ.

Thứ tư, một số dịch vụ công thiếu sự liên thông, đồng bộ dẫn tới thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho người dân kéo dài.

Về giải pháp, xã Ngũ Chỉ Sơn kiến nghị với cấp có thẩm quyền cân đối bố trí nguồn lực để đầu tư hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ chuyển đổi số như: Đầu tư trạm phát sóng Wifi tại các thôn vùng cao vùng lõm sóng, nâng cấp hệ thống máy tính cho đội ngũ công chức…

Tuyển dụng công chức chuyên ngành công nghệ thông tin có kiến thức và kỹ năng về công nghệ số thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số tại một số đơn vị như: Văn phòng UBND xã, Trung tâm Phục vụ hành chính công…

Phối hợp với các sở, ngành liên quan tổ chức các lớp bồi dưỡng, đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng về chuyển đổi số cho công chức, viên chức, người lao động thuộc các lĩnh vực quản lý của UBND xã.

Trong thời gian tới, xã Ngũ Chỉ Sơn có những kế hoạch và mục tiêu cụ thể nào để tiếp tục đẩy mạnh công tác chuyển đổi số, đặc biệt là trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới thưa ông?

Với mục tiêu tập trung đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, nhằm tăng cường hiệu quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống người dân, thu hẹp dần khoảng cách về chất lượng dịch vụ giữa nông thôn - thành thị, từng bước hướng tới hoàn thành nông thôn mới, trong giai đoạn tới, UBND xã Ngũ Chỉ Sơn đề ra một số mục tiêu cụ thể như sau:

- Phát triển chính quyền số trong xây dựng nông thôn mới, Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã được tổ chức đồng bộ, thống nhất trên nền tảng công nghệ số, phấn đấu ít nhất 60% hồ sơ công việc cấp xã được xử lý trên môi trường mạng, 100% các cơ quan, đơn vị sử dụng phần mềm quản lý văn bản.

Phấn đấu 100% cán bộ, công chức cấp xã, Trưởng các thôn trên địa bàn tham gia thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được tập huấn, nâng cao năng lực về chuyển đổi số.

- Phát triển kinh tế số, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn: Phấn đấu có ít nhất 01 HTX tham gia chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp, 2 mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực địa phương, trong đó có ít nhất 1 mô hình liên kết gắn với vùng nguyên liệu có ứng dụng công nghệ số.

- Xã hội số trong xây dựng nông thôn mới, phấn đấu tổ chức lấy ý kiến phản hồi về sự hài lòng của người dân/cộng đồng về kết quả xây dựng nông thôn mới thông qua ứng dụng trực tuyến.

-Xin trân trọng cảm ơn ông!