HTX Quế hữu cơ xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà ra mắt tháng 12/2018. Ảnh: huyenuybacha.laocai.org.vn

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có trên 170 HTX kiểu mới, hoạt động từng bước theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012. Một số HTX đã huy động được nhiều nguồn vốn đầu tư, mua sắm tư liệu sản xuất hiện đại, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào phục vụ sản xuất bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, tạo đầu ra ổn định cho xã viên, đồng thời làm thay đổi diện mạo nông thôn.

Không chỉ tăng số lượng, chất lượng hoạt động của các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Hoạt động sản xuất của các HTX đã và đang chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa các ngành nghề dịch vụ, phát triển dịch vụ bao tiêu sản phẩm cho các thành viên. Một số HTX đã liên kết với các doanh nghiệp sản xuất theo quy trình tiêu chuẩn VietGap và GlobalGap, cây trồng hữu cơ, tạo ra sản phẩm có chất lượng cao và thị trường tiêu thụ ổn định.

HTX Quế hữu cơ xã Nậm Đét, huyện Bắc Hà là một ví dụ. Được thành lập từ tháng 11/2018, HTX đã làm đầu mối thu mua toàn bộ sản phẩm quế hữu cơ trong xã, liên kết với các doanh nghiệp như công ty TNHH gia vị Sơn Hà để xuất khẩu quế ra các thị trường quốc tế. Thay cho việc thu mua và bán trực tiếp vỏ quế thô cho thương lái như trước kia, bà con được hướng dẫn cách sơ chế làm quế cắt miếng, những phương pháp giúp nâng cao giá trị của sản phẩm quế xã Nậm Đét lên 40% so với giá thành hiện tại và tiết kiệm nhân công. Tính từ đầu vụ tới nay HTX thu mua khoảng 100 tấn vỏ quế cho các hộ dân với giá 22.000 đồng/kg cao hơn 2.000 đồng so với năm trước. HTX cho xe đến nương đến từng hộ để thu mua quế.

Một điển hình khác là HTX Trọng Tín, xã Đồng Tuyển, thành phố Lào Cai cũng đang liên kết với nhiều hộ gia đình cũng xã và ở huyện lân cận thực hiện trồng 2 loại chủ lực là măng tây xanh và dưa lưới. Mỗi năm HTX thu trên 30 tấn dưa lưới cho 3 vụ 1 năm. HTX cam kết bao tiêu sản phẩm cho bà con nông dân đồng thời tìm giải pháp để đảm bảo giá cả ổn định. Khi thực hiện liên kết với người nông dân để sản xuất rau quả đạt tiêu chuẩn VietGAP, HTX đã vận động bà con tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, không ngại cầm tay chỉ việc cho bà con những kỹ năng về sản xuất nông nghiệp an toàn.

Sau gần 2 năm trồng thử nghiệm, đến nay, cây dâu tằm đã trở thành hướng đi mới tại các địa phương của huyện Bảo Yên trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của huyện. Toàn huyện đã triển khai được 120 ha trồng dâu tập trung chủ yếu ở các xã Việt Tiến, Minh Tân. Trồng dâu, nuôi tằm theo kỹ thuật mới, sản phẩm làm ra được HTX nông nghiệp dịch vụ Tiến Đạt thu mua toàn bộ. Bên cạnh việc hỗ trợ giống, thu mua sản phẩm đầu ra cho bà con nông dân, cán bộ kỹ thuật của HTX Tiến Đạt cũng thường xuyên kiểm tra hướng dẫn người nông dân trồng dâu, nuôi tằm theo đúng kỹ thuật cho hiệu quả cao.

Có thể nhận thấy, sự phát triển đúng hướng của HTX và các tổ hợp tác một cách hiệu quả đã tạo động lực để đổi mới tư duy nâng cao trình độ sản xuất, đem lại hiệu quả kinh tế cao, cải thiện thu nhập của người dân. Các HTX nông nghiệp đã phát huy vai trò là cầu nối trong việc tiếp thu ứng dụng, là cầu nối trong việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy chuyển đổi hiệu quả cây trồng vật nuôi chủ lực của mỗi địa phương. Tuy nhiên, khó khăn thì vẫn còn, do quy mô nhiều HTX còn nhỏ, tính liên kết chưa cao do tập quán sản xuất nhỏ lẻ. Chưa sự mạnh dạn trong việc đầu tư góp vốn. Các HTX cũng còn rất khó khăn khi tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi, dài hạn, dẫn tới việc đầu tư đổi mới công nghệ sản xuất chậm, hiệu quả hoạt động chưa cao v.v..

Để tháo gỡ khó khăn cho các HTX, cấp ủy, chính quyền các địa phương trên địa bàn tỉnh đang đẩy mạnh công tác quy hoạch, tạo điều kiện bố trí quỹ đất cho HTX hoạt động, phát triển dịch vụ. Xây dựng và thực hiện các chính sách đào tạo nâng cao trình độ, thay đổi tư duy của người quản lý HTX. Tiến tới nâng mức hỗ trợ hỗ trợ kinh phí mua máy móc cơ giới hóa, từ đó khuyến khích HTX phát triển dịch vụ, giảm chi phí sản xuất cho nông dân, đồng thời sớm có cơ chế hỗ trợ HTX bao tiêu sản phẩm.

Thu Hằng