Nỗ lực của xã nghèo nhất

Đến huyện vùng cao Si Ma Cai, hỏi về xã Nàn Sín, nhiều người dân và cán bộ ở đây đều ái ngại bảo, Nàn Sín có nhiều cái “nhất”, mà “ nhất” nào cũng khiến người ta “sợ”. Đó là xa nhất, cao nhất, nghèo nhất, khó khăn nhất… Trò chuyện với chúng tôi, anh Sùng Seo Hòa, Bí thư Đảng ủy xã Nàn Sín bộc bạch: Nàn Sín giờ vẫn còn là xã nghèo nhất huyện, nhưng trong cái nghèo ấy cũng đã đổi thay khá nhiều. Chẳng nói đâu xa, thôn Phìn Chư 3 là ví dụ của sự thay đổi ấy. Từ một thôn không có đường, không có điện, đến nay đã có đường bê tông và điện lưới quốc gia. Nhưng điều đáng nói, hơn 130 hộ người Mông trong thôn giờ chỉ còn 29 hộ nghèo. Phìn Chư 3 có khí hậu ấm áp vì cạnh sông Chảy, bà con chú trọng phát triển chăn nuôi đại gia súc. Đến nay, trung bình mỗi hộ có 2 - 3 con trâu, bò. Bà con còn trồng 70 ha quế, mở ra triển vọng làm giàu trong tương lai.

Cây mận chín sớm trồng thử nghiệm tại xã Sín Chéng phát triển tốt.

Thực tế cho thấy, không chỉ ở thôn Phìn Chư 3 mà ở các thôn khác như Nàn Sín, Giàng Chá Chải, Phìn Chư, cuộc sống người dân cũng ấm no hơn, cái nghèo dần được đẩy lùi. Năm 2020, xã Nàn Sín chỉ còn 104 hộ nghèo, chiếm 21,7% tổng số hộ. Đó là quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự tiếp sức từ các chương trình 30a, 135, xây dựng nông thôn mới, sự nỗ lực vươn lên thoát nghèo của đồng bào các dân tộc nơi đây.

Năm 2020, để mở hướng thoát nghèo cho người dân, cấp ủy đảng, chính quyền xã đã có nhiều đột phá như vận động bà con trồng 4,7 ha bắp cải trái vụ; trồng 5,4 ha lê tai nung. Nàn Sín còn chuẩn bị trồng 2 ha mận, 4 ha quýt ngọt. Xã Nàn Sín hiện có 13 ha thảo quả, gần 10 ha cây sa nhân tím, 53 ha cỏ voi VA06, hơn 2.300 con gia súc các loại… Đến Nàn Sín hôm nay, nhìn những vườn rau xanh mướt, những vườn lê mới trồng, những ngôi nhà cao tầng xây kiên cố cũng đủ minh chứng cho sự đổi thay trên mảnh đất nghèo.

Nhiều chính sách dành cho hộ nghèo

Câu chuyện ở Nàn Sín - xã nghèo nhất huyện Si Ma Cai - trên hành trình vươn lên thoát nghèo đã làm thay đổi suy nghĩ của chúng tôi khi đến những xã, thôn, bản khác trên địa bàn huyện. Năm 2020, Si Ma Cai có 7.642 hộ. Theo kết quả thống kê mới nhất, toàn huyện đã giảm được 221 hộ nghèo, còn 1.000 hộ nghèo, chiếm 13,09%.

Động lực giúp Si Ma Cai đạt được kết quả giảm nghèo trước hết là sự thúc đẩy từ các chương trình, dự án hỗ trợ, ưu tiên của Chính phủ. Từ Nghị quyết 30a, Si Ma Cai được hỗ trợ hơn 61 tỷ đồng, cùng với đó là chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo. Trong đó, hỗ trợ người dân trồng 246 ha cây ăn quả ôn đới, 66 máy thái cỏ đa năng, trồng gần 118 ha cây dược liệu, 18 ha rau trái vụ, 20 con ngựa bạch… Từ chương trình 135, huyện Si Ma Cai được giao hơn 15,8 tỷ đồng và các dự án phát triển sản xuất như trồng rau trái vụ, cây ăn quả ôn đới, phát triển cơ giới hóa nông nghiệp. Tổng nguồn vốn được giao từ chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo năm 2020 dành cho Si Ma Cai là hơn 169 tỷ đồng.

Để đồng bào vùng cao tích cực phát triển kinh tế, Nhà nước có chính sách cho vay vốn tín dụng ưu đãi. Hộ nghèo, cận nghèo còn được hưởng chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập, hỗ trợ tiền điện, chính sách bảo hiểm y tế, khám - chữa bệnh, phụ nữ nghèo sinh con… Năm 2020, Si Ma Cai có 31 hộ nghèo, cận nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được hỗ trợ làm mới và sửa chữa nhà ở.

Một góc trung tâm xã Sín Chéng.

Nhằm thúc đẩy giảm nghèo nhanh và bền vững, từ năm 2015 đến năm 2020, tỉnh có Nghị quyết 22 dành cho Si Ma Cai, mỗi xã được hỗ trợ 2 tỷ đồng/năm để phát triển sản xuất, tạo việc làm cho người dân, phát triển văn hóa - xã hội. Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và của tỉnh là “đòn bẩy” để các hộ nghèo vượt qua khó khăn, phát triển kinh tế, hướng tới thoát nghèo.

Không để hộ thoát nghèo tái nghèo

Mặc dù đạt nhiều kết quả trong công tác giảm nghèo, nhưng một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay của huyện Si Ma Cai là số hộ cận nghèo cao và có chiều hướng gia tăng. Tính đến hết năm 2020, toàn huyện có 1.539 hộ cận nghèo, chiếm 20,14%, tăng 8,48% so với năm 2019. Nguyên nhân là nhiều hộ nông dân chưa thực sự nỗ lực trong sản xuất, còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước. Một số hộ được vay vốn nhưng lại thiếu kiến thức, không có kinh nghiệm phát triển kinh tế, nên việc sử dụng đồng vốn chưa hiệu quả.

Ông Lưu Đình Hạnh, Phó Chủ tịch UBND huyện Si Ma Cai cho biết: Năm 2021, mục tiêu của huyện Si Ma Cai là giảm 2,5% hộ nghèo. Trong thời gian tới, huyện tiếp tục xác định giảm nghèo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị. Vì vậy, các chương trình, dự án, đề án phát triển kinh tế - xã hội phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, huyện đề ra mục tiêu, giải pháp phù hợp với từng xã và nguyện vọng của người dân, từ đó huyện tập trung đầu tư, tranh thủ sự quan tâm của Trung ương, của tỉnh và nguồn xã hội hóa để đạt mục tiêu đề ra. Cách làm của Si Ma Cai là vận động, khơi dậy tính tự giác, tích cực tham gia của người dân trong các chương trình, đề án giảm nghèo. Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân, tập thể các cơ quan, đơn vị trực tiếp giúp đỡ. Đẩy mạnh và nhân rộng các gương điển hình tiên tiến trong phong trào tự vươn lên thoát nghèo để phong trào giảm nghèo phát triển sâu rộng đến người dân.