Mô hình trồng và liên kết tiêu thụ rau bắp cải tại Si Ma Cai.

Huyện Bát Xát là một trong những địa phương sử dụng hiệu quả nguồn vốn của Chương trình xây dựng nông thôn mới để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất. Năm 2019, huyện đã phân bổ hơn 1 tỷ đồng giúp người dân trên địa bàn xây dựng thành công nhiều mô hình phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, tiêu biểu như chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lê VH6; sản xuất rau an toàn ứng dụng công nghệ cao trong nhà kính, nhà lưới; ứng dụng khoa học, công nghệ trong trồng và sơ chế dược liệu, nuôi thủy sản... Không chỉ giúp nhiều hộ đạt doanh thu từ 150 đến 200 triệu đồng/năm, những mô hình trên còn góp phần thay đổi ý thức sản xuất của người dân theo hướng hạn chế sử dụng phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường và sức khỏe của người sản xuất, người tiêu dùng.

Là hộ được thụ hưởng nguồn vốn vay hỗ trợ phát triển sản xuất của Chương trình xây dựng nông thôn mới, ông Hoàng Seo Cư, ở thôn Seo Cán Hồ, xã Cán Hồ (Si Ma Cai) cho biết: Khu nhà lưới trồng rau thực sự là một cuộc “cách mạng” trong đổi mới phương thức sản xuất của gia đình. Trước đây, gia đình trồng rau ngoài trời, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết nên thường bị bệnh thối nhũn và đốm lá do vi khuẩn, nấm, năng suất trung bình đạt 20 tạ/ha. Không những thế, giá bán cũng bấp bênh vì phụ thuộc vào thương lái. Khi nhận được 20 triệu đồng từ nguồn Chương trình xây dựng nông thôn mới để tham gia chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ rau an toàn, gia đình đã đầu tư hệ thống nhà lưới có mái che, hệ thống tưới phun sương, xung quanh rào kín hạn chế côn trùng gây hại xâm nhập. Nhờ đó, năng suất rau tăng từ 8 đến 10 tạ/ha so với trước kia. Do có sự liên kết tiêu thụ nên giá sản phẩm và đầu ra cũng ổn định hơn, giúp gia đình yên tâm sản xuất.

Không chỉ gia đình ông Cư mà nhiều hộ tham gia chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ rau trên địa bàn huyện Si Ma Cai năm 2018 - 2019 cũng rất phấn khởi vì rau được mùa, đầu ra ổn định. Chỉ tính riêng năm 2019, sản lượng bắp cải đạt hơn 800 tấn, bán được với giá từ 8 đến 12 nghìn đồng/kg, đem lại thu nhập khá cho nông dân. Đó là kết quả của việc sử dụng nguồn vốn hỗ trợ sản xuất từ Chương trình xây dựng nông thôn mới dành cho các hộ sản xuất và tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ rau do Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện đứng ra ký hợp đồng với Công ty TNHH xuất - nhập khẩu một thành viên Trần Vinh (Hà Nội). Nhờ mô hình liên kết này, nhiều hộ đã nâng cao được thu nhập bền vững.

Trao đổi với chúng tôi, ông Bùi Công Khanh, Phó Chánh Văn phòng điều phối nông thôn mới tỉnh cho biết: Để thực hiện tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới, chỉ tính riêng năm 2019, nguồn kinh phí vốn sự nghiệp thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã bố trí hơn 29 tỷ đồng (chiếm 34% kế hoạch vốn) để thực hiện các mô hình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất nhằm nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Hiệu quả từ nguồn vốn này được minh chứng bằng những mô hình, con số “biết nói” đầy sinh động, đó là: Dự án chuỗi sản xuất và cung ứng sản phẩm rau an toàn tại các huyện Bảo Thắng, Si Ma Cai, Văn Bàn cho thu nhập từ 150 đến 200 triệu đồng/ha; chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lê VH6 trên địa bàn huyện Bát Xát và huyện Si Ma Cai cho thu nhập hơn 120 triệu đồng/ha; xây dựng mô hình phát triển cây dược liệu hoàng linh hoa đỏ trồng dưới tán rừng tự nhiên tại huyện Sa Pa giúp bảo vệ rừng và cho thu nhập hơn 100 triệu đồng/ha; mô hình hỗ trợ trồng cây cà chua đen ứng dụng công nghệ cao tại huyện Si Ma Cai; dự án phát triển cây mận chín sớm ở huyện Mường Khương; phát triển và mở rộng cây gai xanh tại huyện Văn Bàn…

Việc sử dụng đồng vốn hỗ trợ từ Chương trình xây dựng nông thôn mới sáng tạo, hiệu quả, thiết thực trong thời gian qua không chỉ góp phần cải thiện và nâng cao thu nhập cho người dân, mà còn tạo điều kiện cho các địa phương hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới, nhất là tiêu chí thu nhập và hộ nghèo. Đến hết năm 2019, toàn tỉnh có 59/143 xã đạt tiêu chí thu nhập và tiêu chí hộ nghèo.

Để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất của Chương trình xây dựng nông thôn mới, thời gian tới, Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh tiếp tục phối hợp với các địa phương thực hiện tốt việc thẩm định và triển khai các mô hình sản xuất. Theo đó, mỗi xã chỉ chọn 1 đến 2 mô hình phù hợp với điều kiện của địa phương, tập trung vào các sản phẩm thế mạnh, chủ lực, đáp ứng nhu cầu của thị trường, từ đó góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.