Trò chuyện với phóng viên, ông Nguyễn Phi Hùng, Trưởng thôn Na Pắc Ngam, xã Tà Chải chia sẻ, dù đã được công nhận là thôn nông thôn mới kiểu mẫu nhưng người dân vẫn lo lắng bởi tiêu chí môi trường trên địa bàn chưa bền vững. Ví như thôn chưa thể triển khai việc phân loại rác thải tại nguồn mà mới thu gom tại một số tuyến đường chính gần trung tâm và dùng xe chở rác vận chuyển đi, còn một số khu vực vẫn do các hộ tự thu gom, xử lý theo hình thức hố rác gia đình. Cùng với đó, thu nhập bình quân đầu người của thôn dù đã đạt 39 triệu đồng/người, nhưng để nâng cao hơn trong thời gian tới là bài toán khó, vì thôn có diện tích hẹp, đất nông nghiệp ít, trong khi thôn có 206 hộ thì 144 hộ sống nhờ sản xuất nông nghiệp.

Mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Tà Chải.

Theo tìm hiểu của phóng viên, những năm gần đây, người dân thôn Na Pắc Ngam đã chuyển đổi nhiều diện tích đất trồng ngô, lúa sang trồng rau, đồng thời tận dụng cả đất dưới tán cây ăn quả để trồng rau trái vụ, rau an toàn mới có thể nâng cao thu nhập. Do đó, trong thời gian tới, muốn tăng thu nhập thì chỉ có thể dựa vào kinh doanh dịch vụ. Trên địa bàn thôn hiện mới có 62 hộ kinh doanh dịch vụ, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Một khó khăn nữa đó là theo chuẩn nghèo cũ, thôn chỉ còn 5 hộ nghèo, nhưng theo chuẩn nghèo mới đến đầu năm 2022 đã tăng lên 59 hộ nghèo.

Theo Quyết định số 894 của UBND tỉnh về ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và xã nông thôn mới nâng cao tỉnh Lào Cai giai đoạn 2022 - 2025 thì xã Tà Chải đang gặp rất nhiều trở ngại. Cụ thể, rà soát các tiêu chí nông thôn mới nâng cao đến hết năm 2021, xã còn một số tiêu chí đạt yếu như thu nhập bình quân đầu người đạt 38,65/39 triệu đồng; tỷ lệ nghèo đa chiều còn 230 hộ (chiếm 30,46%); tỷ lệ lao động qua đào tạo mới đạt 78,57%...

Bên cạnh đó, những phát sinh cần sự đầu tư lớn trong thời gian tới, điển hình như tiêu chí giáo dục, xã Tà Chải sẽ phải có các trường học đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất mức độ 1 và có ít nhất 1 trường đạt cơ sở vật chất mức độ 2.

Ông Vàng Đình Vi, Chủ tịch UBND xã Tà Chải cho biết: Hiện tại, 3 trường học trên địa bàn đã và đang đạt tiêu chí nông thôn mới ở mức thấp. Các trường hiện nay vẫn còn thiếu nhiều phòng chức năng, đặc biệt, Trường Tiểu học của xã có diện tích hẹp. Khó thực hiện nhất là việc nâng thu nhập bình quân trên đầu người lên 47 triệu đồng/năm. Định hướng của xã là chuyển đổi sang kinh doanh dịch vụ và du lịch, nhưng hiện tại thị trường này chưa phát triển mạnh nên chưa thể chuyển đổi. Trước mắt, xã chỉ có thể tuyên truyền cho người dân nâng cao chất lượng vùng sản xuất nông nghiệp, cây ăn quả, kết hợp chăn nuôi…

Được biết, Tà Chải còn nhiều tiêu chí, chỉ tiêu khó đạt trong thời gian ngắn như tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn đang có chiều hướng gia tăng theo tiêu chí đa chiều; xã mới phấn đấu 3/6 thôn đạt tiêu chí tiêu chuẩn văn hóa theo quy định và đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Hoặc vùng nguyên liệu tập trung với nông sản chủ lực của xã chưa được cấp mã vùng; sản phẩm chủ lực được bán qua kênh thương mại điện tử đạt 50% chưa làm được. Tỷ lệ hộ phân loại chất thải rắn tại nguồn chưa đạt…

Những giải pháp mà xã Tà Chải đưa ra trước mắt là tập trung tuyên truyền người dân thực hiện một số tiêu chí theo hướng “dễ làm trước - khó làm sau”, như mở rộng đường liên thôn, vệ sinh môi trường… Còn các tiêu chí về cơ sở vật chất cần có sự đầu tư lớn về kinh phí, xã mong Nhà nước hỗ trợ. Cùng với đó, xã cũng đề nghị huyện, tỉnh kêu gọi đầu tư các mô hình sản xuất lớn, hiệu quả, đồng thời hỗ trợ đưa lao động làm việc tại các tỉnh và xuất khẩu lao động để nâng thu nhập cho người dân...