Thanh Bình là xã vùng cao của huyện Mường Khương. Xã có 721 hộ với 3.465 nhân khẩu, thuộc 11 dân tộc (trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 95%) sinh sống tại 11 thôn. Kinh tế của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Khi bắt tay vào xây dựng NTM, xã có 3 tiêu chí được đánh giá hoàn thành gồm quy hoạch, thủy lợi, tỷ lệ lao động có việc làm. Thu nhập bình quân khi đó mới đạt 12,5 triệu đồng/người/năm và tỷ lệ hộ nghèo còn trên 70%. Đó là những trở ngại của xã khi kêu gọi sự đóng góp nguồn lực xây dựng NTM từ phía người dân.

Ngay từ khi triển khai chương trình, Ban Chỉ đạo xây dựng NTM xã Thanh Bình đã ưu tiên tập trung vào 2 nhiệm vụ chính, đó là phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng điện, đường, trường, trạm. Trong 7 năm qua, các hộ nghèo và cận nghèo của xã được tạo thuận lợi trong tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi, tham gia các lớp tập huấn kiến thức chăm sóc cây trồng, vật nuôi, từ đó có điều kiện triển khai nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế. Điển hình như mô hình trồng chè theo tiêu chuẩn VietGAP, chuối cấy mô, ớt, sa nhân, nghệ… Diện tích cây chè đã tăng gấp 3 lần, từ 158 ha năm 2012 lên 449 ha năm 2018. Nhiều hộ ở Thanh Bình đã thoát nghèo nhờ trồng chè theo tiêu chuẩn VietGAP.

Bà Trương Thị Hoa, thôn Nậm Pản cho biết: Trước đây, gia đình tôi độc canh cây lúa nên đời sống kinh tế gặp rất nhiều khó khăn. Từ năm 2012, khi được UBND xã và Công ty Cổ phần Chè Thanh Bình hỗ trợ cây giống, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc 0,7 ha cây chè theo tiêu chuẩn VietGAP, kinh tế của gia đình đã khá hơn.

Giá búp chè tươi hiện ở mức 6.000 - 7.000 đồng/kg. Với 449 ha chè hiện có và sản lượng khoảng 1.700 tấn búp tươi/năm, cây chè mang lại nguồn thu ổn định, góp phần nâng thu nhập của người dân xã Thanh Bình lên 30,2 triệu đồng/người/năm và tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 11,9% (năm 2018).
Khi kinh tế của người dân được nâng lên thì việc phát huy nội lực để xây dựng các công trình hạ tầng nông thôn thuận lợi hơn. Trong 7 năm thực hiện xây dựng nông thôn mới, ngoài nguồn lực đầu tư của Nhà nước, người dân xã Thanh Bình đã góp hơn 4 tỷ đồng (như hiến đất, góp ngày công lao động) để xây dựng công trình điện, đường giao thông, trường học, trạm y tế…

Nhìn công trình Nhà văn hóa thôn Nậm Pản đang được xây dựng, ông Lương Thanh Xuân, Trưởng thôn Nậm Pản chia sẻ: Được Nhà nước hỗ trợ 70 triệu đồng, 102 hộ trong thôn đã thống nhất mỗi hộ góp thêm 750.000 đồng để xây dựng Nhà văn hóa thôn. Các hộ đều vui vẻ góp tiền, tham gia vận chuyển vật liệu xây dựng để công trình sớm hoàn thành. Nhờ xây dựng NTM, đời sống vật chất, tinh thần của người dân thôn Nậm Pản nói riêng và xã Thanh Bình nói chung được nâng lên rõ rệt. Đơn cử, giờ đây đường thôn, ngõ xóm đều được đổ bê tông xi măng, giúp việc đi lại trở nên thuận tiện…

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, trước năm 2012, toàn bộ các tuyến đường giao thông nông thôn trên địa bàn xã đều là đường đất. Nhưng sau 7 năm triển khai xây dựng nông thôn mới, 18/18 km đường giao thông trục xã đã được đổ bê tông và tỷ lệ cứng hóa đường liên thôn, liên xóm, nội đồng… đạt trên 75%.
Bà Tráng Thị Hoa, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho biết: Theo kết quả rà soát, đánh giá của Ban Chỉ đạo xây dựng NTM xã Thanh Bình, đến thời điểm này, xã đã đạt 19 tiêu chí và đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp trên xem xét công nhận xã đạt chuẩn NTM trong năm 2018.

Chia tay xã Thanh Bình, chúng tôi mong rằng sau khi đạt chuẩn NTM, địa phương sẽ có những giải pháp cụ thể để duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí xây dựng NTM và nâng cao hơn nữa đời sống vật chất và tinh thần của người dân.