Quang Kim là xã vùng cao biên giới, có đông đồng bào dân tộc Giáy sinh sống. Hoàn thành xây dựng nông thôn mới (NTM) từ năm 2014, hiện nay, xã Quang Kim tiếp tục phấn đấu để duy trì và nâng cao các tiêu chí. Huyện Bát Xát cũng chọn Quang Kim để xây dựng thành xã NTM nâng cao đầu tiên của huyện.

Để thực hiện mục tiêu này, đồng bào dân tộc Giáy nơi đây đã triển khai đồng bộ các giải pháp trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt chú trọng tới sản xuất theo hướng nông nghiệp công nghệ cao và xây dựng môi trường nông thôn “xanh - sạch - đẹp".

Liên kết sản xuất

Là đơn vị ứng dụng công nghệ cao thành công nhất tại Quang Kim, HTX Song Kim có 17 thành viên, phần lớn là hộ gia đình dân tộc Giáy ở địa phương, cùng góp vốn, góp công để sản xuất các loại nông sản theo hướng ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm an toàn.

Trồng dưa lưới Nhật trong nhà kính đem lại thu nhập cao cho người dân xã Quang Kim (Ảnh: Tư liệu)

Ngay từ khi thành lập, HTX chú trọng đầu tư theo mô hình công nghệ cao và áp dụng quy trình sản xuất VietGAP trên 16ha rau củ quả, trong đó có 0,5 ha nhà kính để trồng các loại dưa có giá trị kinh tế cao và 15 ha ứng dụng một phần công nghệ cao để trồng các loại rau, củ... cung cấp cho thị trường khu vực Sa Pa, TP Lào Cai và các nhà hàng đặc sản trong và ngoài tỉnh.

Các loại dưa Kim Hoàng Hậu, Kim Cô Nương, dưa lưới Nhật của HTX do áp dụng canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP nên trái dưa to, mọng căng, mầu vàng sáng rất đẹp, ăn có vị ngọt thanh và rất thơm. Những trái dưa nặng khoảng 2 - 3 kg được các thành viên trong HTX thu hái, vệ sinh sạch sẽ bằng nước sinh học, sau đó bọc giấy bóng kính, dán tem truy xuất nguồn gốc và đóng vào từng hộp có in nhãn hiệu hàng hóa, địa chỉ sản xuất rồi đưa đến các siêu thị, chợ đầu mối trong và ngoài huyện.

Hàng năm, HTX Song Kim cung ứng ra thị trường hàng trăm tấn rau, củ, quả bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, được người tiêu dùng ưa chuộng và tin dùng, đem lại nguồn thu nhập hàng tỷ đồng cho thành viên và người dân địa phương.

Ông Trần Văn Ngọc, Chủ tịch UBND xã Quang Kim cho biết mỗi ha dưa nhà kính, nhà lưới trồng được 20 nghìn cây, thu hoạch khoảng 30 tấn quả, bán ra thị trường thu về hơn 1 tỷ đồng/năm, chi phí hết 60%, còn lại là "vào túi" người trồng dưa. Ðối với diện tích rau, củ đang ứng dụng một phần công nghệ cao cũng cho thu nhập bình quân hơn 200 triệu đồng/ha.

Đoạn đường đi qua xã Quang Kim luôn sạch sẽ nhờ ý thức bảo vệ môi trường của người dân (Ảnh: TL)

Ngoài mô hình của HTX, đồng bào dân tộc Giáy nơi đây cũng duy trì các cây trồng, vật nuôi truyền thống có giá trị như lúa chất lượng cao, đậu tương, khoai lang tím Nhật… Sản phẩm sản xuất ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó, khiến cho người dân yên tâm đầu tư phát triển sản xuất.

Nhờ đó, giá trị canh tác đất nông nghiệp của xã đạt bình quân 130 triệu đồng/ha. Ðây là con số cao so với mặt bằng chung của các địa phương vùng biên giới của tỉnh Lào Cai và cũng là tiền đề để đồng bào dân tộc Giáy ở xã miền núi Quang Kim đang dồn sức xây dựng thôn, bản kiểu mẫu.

Xây dựng xã NTM nâng cao

Chia sẻ về quá trình thực hiện chương trình xây dựng thôn, bản kiểu mẫu, Chủ tịch UBND xã Trần Văn Ngọc cho biết tiêu chí khó nhất là môi trường. Lâu nay, bà con có tập quán canh tác, sinh hoạt luộm thuộm, rất ít quan tâm đến môi trường. Vì vậy, xã đã thực hiện tuyên truyền, vận động người dân, gắn phong trào vệ sinh với nâng cao sức khỏe để xây dựng NTM, người dân trong xã đã hiểu và hưởng ứng tích cực.

Là thôn có gần 60 hộ người Giáy, Làng Kim là đơn vị đầu tiên hoàn thành 100% các tiêu chí về nước sạch, công trình phụ trợ và vệ sinh môi trường. Chị Vi Thị Là (thôn Làng Kim) cho biết trước kia, gia đình chị cũng như các hộ trong thôn chẳng mấy ai để ý đến môi trường sống trong nhà mình cũng như đường làng, ngõ xóm. Nhiều hôm nắng to, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, mưa xuống thì bùn đất, rác thải tràn ra đường không còn chỗ bước chân. Cũng bởi môi trường sống không tốt cho nên dịch bệnh thường xuyên xảy ra...

"Từ khi xây dựng NTM, cán bộ xã, thôn đi đến từng nhà tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt việc ăn, ở hợp vệ sinh, bảo vệ môi trường. Gia đình mình và bà con trong thôn dần dần đi vào nền nếp. Nhà cửa sạch sẽ đã giúp sức khỏe của con cháu tốt hẳn lên... Các cháu nhỏ và người cao tuổi không còn bị ốm đau nhiều…", chị Là chia sẻ.

Việc liên kết thành HTX, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, bảo đảm vệ sinh môi trường để xây dựng thôn, bản kiểu mẫu đã giúp xã Quang Kim đã hoàn thành 14 trong 18 tiêu chí của Bộ tiêu chí NTM nâng cao trong năm 2019 và đang phấn đấu năm 2020 sẽ hoàn thành mục tiêu xã chuẩn NTM nâng cao.

Thu Huyền