Với nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số khu vực miền núi, “mù công nghệ” không chỉ khiến họ mất đi các cơ hội học tập, dẫn đến hạn chế trong giao tiếp xã hội, không phát triển được bản thân mà còn có nguy cơ bị “bỏ lại phía sau” ngay trên chính quê hương mình.

Chuyển đổi số đang mở ra những cơ hội mới nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm dân cư. Tại Lào Cai, phong trào “Bình dân học vụ số” đã trở thành một trong những giải pháp tiên phong, giúp phổ cập kỹ năng số cho tất cả người dân. Với sự tham gia tích cực của lực lượng thanh niên, phong trào này không chỉ mang lại những thay đổi rõ nét về nhận thức mà còn thúc đẩy sự tham gia chủ động của cộng đồng.

Nâng cao nhận thức của toàn xã hội về sự cần thiết, vai trò, tác động, ích lợi của học tập suốt đời và những điều kiện xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội thuận lợi nhất cho người dân được tiếp cận bình đẳng với hệ thống giáo dục mở là điều cần thiết và cần được triển khai tới tất cả địa bàn dân cư.

Ngày 09/11/2023, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương đã ban hành Quyết định số 1315/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai Phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 – 2030”.

Kỷ nguyên của công nghệ, với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đã tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục. Điều đó vừa tạo ra thách thức song cũng là cơ hội để giáo dục phát triển mạnh mẽ, không ngừng lan tỏa rộng rãi, góp phần xây dựng xã hội học tập, gìn giữ một nét đẹp văn hóa đặc biệt của dân tộc Việt Nam.

Xóa mù chữ, thúc đẩy xã hội học tập là nhiệm vụ cấp thiết số một

Ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời ngày 3/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng: "nạn dốt là một trong những phương pháp độc ác mà bọn thực dân dùng để cai trị chúng ta. Hơn 90% đồng bào ta mù chữ... Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu, vì vậy tôi đề nghị mở một chiến dịch để chống nạn mù chữ" (1).

Thực hiện ý kiến của Bác, ngay sau phiên họp đầu tiên của Chính phủ, ngày 8/9/1945, Chính phủ đã ban hành 3 sắc lệnh, đó là: Sắc lệnh 17/SL thành lập Nha bình dân học vụ, Sắc lệnh 19/SL quy định mọi làng phải có lớp học bình dân và Sắc lệnh 20/SL cưỡng bách học chữ quốc ngữ không mất tiền; đặt sự nghiệp bình dân học vụ vừa là một phong trào cách mạng, vừa là thiết chế giáo dục của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

Sau đó, ngày 4/10/1945, Bác ra lời kêu gọi "Chống nạn thất học" gửi tới toàn thể quốc dân đồng bào. Bác viết: "Muốn giữ vững nền độc lập, muốn làm cho dân mạnh nước giàu, mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ" (2)