Chuyện mỗi xã một sản phẩm (OCOP) thì nhiều người biết, nhưng ít người biết có một xã không thuần nông, cư dân thuộc diện tứ xứ “liên hợp quốc”, nằm ven quốc lộ, lọt giữa vùng đô thị thành phố và khu công nghiệp lớn, ít lợi thế nông nghiệp tự nhiên, nhưng lại “nắm giữ” hơn chục sản phẩm đạt chuẩn OCOP, nhiều nhất tỉnh.

Theo Quốc lộ 279 từ Tân An vào Văn Bàn, ngay khi lên tới đỉnh dốc Cổng trời, ta đã thấy đỉnh núi hùng vĩ Pú Gia Lan hiện ra. Đỉnh núi có hình 2 người 1 già 1 trẻ ôm nhau ngóng nhìn xuống thung lũng đẹp thơ mộng, trù phú và những ngọn núi xa mờ vốn mang một truyền thuyết về vùng đất từng gánh chịu nhiều tai ương, giặc giã.

Sau ngày tái lập, Lào Cai là 1 trong số 6 tỉnh nghèo nhất cả nước. Toàn tỉnh có 180 xã, phường, thị trấn thì có tới 138 xã (76,6% đơn vị hành chính cấp xã), chủ yếu là vùng cao, vùng sâu thuộc diện đặc biệt khó khăn; 60% trẻ trong độ tuổi không được đến trường, 14 xã “trắng” về giáo dục. Đa phần các xã vùng cao nếu không nằm trên trục quốc lộ, tỉnh lộ thì chưa có đường giao thông đạt chuẩn tới trung tâm xã, con số này chiếm 83% tổng số xã, phường, thị trấn. Tỷ lệ hộ đói nghèo rất cao, chiếm 55% dân số, trong đó ở vùng cao con số này còn cao hơn nhiều.

Phát huy tiềm năng, lợi thế trải dài theo Quốc lộ 70, xã Xuân Quang (Bảo Thắng) đã tập trung phát triển thương mại, dịch vụ. Cùng với đó, xã dựng các mô hình phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế trang trại, nâng cao thu nhập cho người dân, tạo nguồn lực để đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao.

Kết cấu hạ tầng một số tuyến giao thông huyết mạch trên địa bàn huyện Mương Khương được đầu tư nâng cấp, sửa chữa từ lâu (trừ Quốc lộ 4 và 4D mới được cải tạo, nâng cấp), hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, đang cản trở nỗ lực bứt phá của huyện nghèo.

 Từ Quốc lộ 4D, chúng tôi rẽ vào tuyến đường bê tông mới đổ, men theo triền Dao Sơn, tìm tới thôn tái định cư mới Pờ Sì Ngài, xã Trung Chải, huyện Sa Pa. Đường đẹp, chẳng mấy chốc đã đến “công trường” xây dựng nhà của các hộ. Từ khi đến nơi ở mới, cuộc sống người dân nơi đây đã có nhiều đổi thay nhờ có đường, điện, nước, nhà văn hóa, trường học được Nhà nước đầu tư đồng bộ.