Dẫn nhập
Mạng lưới vạn vật kết nối Internet (Internet of Things - IoT) là cụm từ được nhắc đến khá nhiều trong thời gian gần đây và gắn liền với những bước đột phá quan trọng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Sự bùng nổ của IoT trong tương lai sẽ có tác động mạnh mẽ tới cuộc sống, công việc và toàn xã hội. Công nghệ IoT đang cho thấy những tiềm năng ưu việt của nó trong việc xây dựng nền tảng cho rất nhiều ứng dụng thông minh, trong đó có các hệ thống thư viện thông minh thế hệ mới. Nhờ có IoT, rất nhiều quy trình công việc sẽ được thay đổi theo hướng tự động hoá nhiều hơn, nâng cao khả năng hoạt động và vận hành của hệ thống, chăm sóc và phục vụ người dùng một cách tốt nhất có thể.
Theo Ths. Nguyễn Hữu Giới, chuyển đổi số trong thư viện ở Việt Nam vừa là mục tiêu, vừa là đích đến của cả một quá trình. Chuyển đổi số không đơn giản chỉ là “động tác kỹ thuật” chuyển dạng thông tin, tư liệu từ dạng giấy sang dạng điện tử bằng máy scaner-sao chụp hiện đại; mà quan trọng là: các tài nguyên thông tin, các bộ sưu tập số, các dữ liệu trong các thư viện điện tử/thư viện số sẽ phải được lưu trữ, bảo quản, tích hợp, để phục vụ tối ưu/tối đa người dùng tin/bạn đọc của thư viện theo một phương thức mới, hiện đại hơn, tiện ích hơn so với truyền thống.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy đã ký Quyết định số 2536/QĐ-BVHTTDL ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình "Xây dựng mô hình thư viện cơ sở phục vụ nhân dân miền núi, biên giới vùng trung du và miền núi phía Bắc giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045".
“Chương trình chuyển đổi số ngành Thư viện đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 206/QĐ-TTg ngày 11-2-2021, là bước tiến quan trọng để hình thành mạng lưới thư viện hiện đại, tạo đột phá trong công tác phục vụ độc giả thời kỳ mới. Hiện hệ thống thư viện công cộng, thư viện bộ, ngành đang tích cực chuyển đổi số, song để đạt mục tiêu và hiệu quả cần sự đầu tư đồng bộ, mạnh mẽ hơn nữa.
Nói về đọc sách, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Bất luận làm công việc gì cũng cần phải đọc sách. Người mới học chữ cần đọc để không mù lại. Người làm công an cần đọc để nâng cao trình độ. Người làm quản lý lãnh đạo cần phải đọc để quản lý lãnh đạo tốt hơn. Làm nhà báo, nhà văn lại càng phải đọc”… Lời căn dặn của Bác là chân lý. Việc đọc sách – dù dưới bất kỳ hình thức nào cũng cần thiết, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, luôn khát khao được tiếp cận tri thức.