Thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới, nhiều địa phương đã huy động sự tham gia tích cực của người dân, qua đó từng bước thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống và giúp các địa phương giữ vững tiêu chí môi trường.

Giữ gìn vệ sinh môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của chính quyền hay các đoàn thể, mà dần trở thành thói quen tự giác hằng ngày của nhiều hộ dân. Không đợi đến ngày tổng vệ sinh, nhiều gia đình ở các thôn, bản vùng cao đã duy trì thói quen quét dọn, nhặt rác, chăm sóc hoa trước cổng nhà mỗi ngày, góp phần giữ không khí trong lành, cảnh quan sạch đẹp.

Thôn Khuôn Bổ, xã Hưng Khánh có 97% dân số là người dân tộc Mông. Khoảng đầu những năm 2000, khi mới chuyển về định cư theo chủ trương của Nhà nước, người Mông ở Khuôn Bổ vẫn quen với tập quán du canh, du cư, canh tác lạc hậu; hạ tầng giao thông khó khăn; ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường còn hạn chế... Giờ đây, tuyến đường bê tông dọc thôn sạch sẽ, hai bên là hàng cây xanh tạo không gian yên bình. Những nếp nhà kiên cố, khang trang. Đồi quế, đồi tre măng Bát độ xanh tươi. Điện lưới quốc gia, Internet đã phủ sóng đến tận thôn.

Theo đại diện địa phương này, xây dựng nông thôn mới ở Khuôn Bổ là cả quá trình kiên trì tuyên truyền, vận động để bà con thay đổi tư duy, từ sản xuất đến sinh hoạt. Khi người dân hiểu rõ ý nghĩa của chương trình, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, mọi việc đều thuận lợi hơn. Chẳng hạn như chuyện làm đường, cùng với xi măng do Nhà nước hỗ trợ, người dân đã chung tay hoàn thành các tuyến đường trục thôn, đường nhánh đến tận sân nhà. 

Những tuyến đường hoa, tuyến đường tự quản được hình thành góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn. 

Với chi bộ thôn Tiên Phong, xã Thác Bà khi triển khai xây dựng nông thôn mới xác định tiêu chí môi trường là tiêu chí khó, đòi hỏi sự kiên trì và cách làm phù hợp. Theo đó, để triển khai hiệu quả, chi bộ đã phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể; trong đó chi hội phụ nữ là lực lượng nòng cốt, gắn với phong trào “5 không, 3 sạch”. Từ chủ trương của chi bộ, chi hội phụ nữ đã tích cực tuyên truyền, vận động hội viên và các hộ gia đình tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường.

Với quyết tâm, đường bê tông mở đến đâu thì hoa được trồng đến đó, chi hội phụ nữ đã chủ động ươm 1.000 cây hoa mẫu đơn để sẵn sàng đưa vào trồng khi các tuyến đường hoàn thành. Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các tuyến đường hoa, phong trào giữ gìn vệ sinh môi trường tại thôn Tiên Phong còn lan tỏa đến từng gia đình. Nhiều hộ chủ động chỉnh trang nhà cửa, chăm sóc vườn cây, tạo không gian sống gọn gàng, ngăn nắp. Từ đó, phong trào “Nhà sạch, vườn đẹp” đã trở thành nếp sống của người dân nơi đây khi có tới 80% hộ gia đình đạt tiêu chí “nhà sạch, vườn đẹp”.

Các địa phương duy trì ngày tổng vệ sinh, nâng cao chất lượng môi trường sống. 

Xã Bản Hồ từng là điểm đến du lịch cộng đồng hấp dẫn. Tuy nhiên, những năm gần đây, lượng khách đến đây sụt giảm do cảnh quan không còn giữ được nguyên sơ, sạch đẹp. Nhận thấy rõ điều đó, chính quyền và người dân địa phương đã cùng thực hiện nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi trường sống. Các tuyến đường nội thôn được dọn vệ sinh định kỳ, hai bên đường được trồng hoa và cây xanh, rác thải được phân loại, người dân chủ động giữ vệ sinh và sắp xếp nhà ở gọn gàng, sẵn sàng đón khách trở lại...

Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả quan trọng làm thay đổi diện mạo nông thôn. Nhiều công trình hạ tầng nông thôn được đầu tư xây mới, nâng cấp, từng bước đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của Nhân dân. Môi trường nông thôn được cải thiện theo hướng sáng - xanh - sạch - đẹp, diện mạo nông thôn có nhiều khởi sắc.

Để tiếp tục giữ vững và nâng cao tiêu chí môi trường, các địa phương sẽ tiếp tục lồng ghép nguồn lực đầu tư từ chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách tỉnh và địa phương để xây dựng các công trình hạ tầng thiết yếu. Đồng thời, các cấp, ngành, đoàn thể cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để việc giữ gìn vệ sinh môi trường trở thành ý thức, thói quen hằng ngày của mỗi người dân.

Khi từng hộ, từng thôn cùng làm tốt từ những việc nhỏ nhất, môi trường sống sẽ thực sự trở nên “sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn”. Xây dựng nông thôn mới không chỉ là hoàn thành tiêu chí hay đạt chuẩn danh hiệu, mà còn là hành trình bền bỉ kiến tạo những vùng quê mới, để những miền quê không chỉ mới về diện mạo, mà còn thực sự là “đáng sống” với người dân./.